Làm thế nào để dân Việt thích đọc sách, từ góc độ kinh doanh

[hnguyen]

Chào các bạn,

Mình mới đọc bài viết "Đọc sách mỗi ngày (http://dotchuoinon.com/2009/10/26/do%CC%A3c-sa%CC%81ch-mo%CC%83i-nga%CC%80y/)" của Khánh Hòa và thấy rất đáng suy nghĩ.

Có một ý sau, ý này mình băn khoăn từ đã rất lâu rồi.
Một nước Mỹ phát triển và dân trí cao như thế mà việc đọc sách dường như là cơm ăn áo mặc hàng ngày. Theo thống kê năm 2006 có khoảng 3 tỉ cuốn sách được bán ra ở Mỹ, với dân số 304 triệu người. Còn Việt Nam, với 86 triệu dân mà mỗi một cuốn sách chỉ in có khoảng vài ngàn bản. Trong thời đại hội nhập như ngày nay, như thế có phải là tụt hậu quá không các bạn?

Điều này có nghĩa là nếu một nhà văn bạn hay mình muốn viết một cuốn sách để xuất bản, chỉ có thể bán được nhiều là 5000 cuốn cho một đất nước 86 triệu dân thôi. Có đáng công sức không? Có đủ thu nhập không?
___

Vậy mình mở topic này, và muốn các bạn giúp thêm cho các ý kiến, nhất là từ khía cạnh kinh doanh để làm sao cho dân ta thích đọc sách và mua sách để đọc.

Mình cũng mới comment bài viết của Khánh Hòa. Mình đưa ra ý tưởng là thay đổi thiết kế bên trong những quán cà fê để tạo ra không gian khoáng đạt, casual thoải mái để tạo ra một market những người thích làm việc trong quán xá, và họ sẽ thích đọc sách.

Mời các bạn cho tiếp ý kiến.

Chúc các bạn một ngày tươi hồng,

Hiển.

[ncmkhoa]

Bác Hiển so sánh hơi khập khiễn nhỉ! Chừng nào người nông dân VN hết phải cày ruộng bằng trâu và gieo hạt bằng máy bay ấy thì lúc đấy sẽ có nhiều người đọc sách hơn.

[hnguyen]

Anh Khoa và các bạn thân mến,

Bác Hiển so sánh hơi khập khiễng nhỉ! Chừng nào người nông dân VN hết phải cày ruộng bằng trâu vhttp://www.vietmba.com/newreply.php?do=postreply&t=2988#à gieo hạt bằng máy bay ấy thì lúc đấy sẽ có nhiều người đọc sách hơn.

Em mà viết Analytical writing của GMAT chắc fail luôn nhỉ :)

Nhưng có lẽ là anh chị em chúng ta tạm quên lấy lời mà nhớ tới ý một chút: "Dân Việt có văn hóa đọc kém", và chúng ta hãy cùng nhau brainstorm giải pháp một chút :)

Ở forum chúng ta có rất nhiều anh chị đọc nhiều như anh Khoa, anh Quang, chị Hồng, em Bảo Anh và nhiều bạn khác. Làm sao để chúng ta inspire được cho đại chúng nhỉ? How to make it work?

[AnnieLinh]

Bạn Hiển còn đơn giản hoá vấn đề tới mức là mở coffee shop để đọc sách thì dân sẽ thích đọc sách hơn nữa. Dân đọc sách thì đọc ở đâu chả được.

Theo ý em thì bác nên hướng tới các em xì tin bị bao vây bởi các thể thoại báo chí, truyện tranh xì tin. Chừng nào các em bão hoà, xem mãi mấy thứ đấy cũng chán rồi quay trở lại thích đọc sách chữ, không hình hiếc xì tin thì may ra mới được. Em nghĩ bọn Mỹ cũng trải qua giai đoạn này nhỉ? Hồi trước ở VN em không bao giờ đọc sách mà không có hình xanh đỏ loè loẹt (như HHT) hoặc truyện tranh. Tự dưng qua Mỹ em chả sờ đến mấy cái đó bao giờ. Toàn đọc sách đầy chữ. Chả hiểu tại em lớn lên hay tại bị bão hoà, hay tại đọc textbook dày quá nên thành thói quen nữa?

[little.nemo]

Phân phối sách qua kênh giáo viên (giống như các cty dược phân phối thuốc qua kênh bác sỹ ấy). Các giáo viên cứ thế là ra bài tập, bắt học sinh mỗi tuần đọc một cuốn sách rồi viết summary + review. Mà làm thế thì sẽ đẻ ra dịch vụ đọc sách thuê nhỉ :D

[AnnieLinh]

Làm như chị Lê thì có khi phải trả lương giáo viên gấp đôi ý nhi? Học sinh đông thế giáo viên chấm điểm mệt nghỉ, ấy là chưa kể phải đọc sách trước học sinh nữa chứ.

[hnguyen]

Cám ơn bạn Annie Linh và chị Lê nhiều :)

Bạn Hiển còn đơn giản hoá vấn đề tới mức là mở coffee shop để đọc sách thì dân sẽ thích đọc sách hơn nữa. Dân đọc sách thì đọc ở đâu chả được.


Ý kiến của mình cũng là một trong những cái làm tốt hơn thôi, chứ không phải duy nhất. Mình cùng đang brainstorm nên có lẽ tạm thời chỉ nghĩ là làm thế nào để nó work thôi đã :)

Trong xã hội hiện đại mà mọi thứ game, chat, blog, forum, quán xá đang cố giành giật lấy attention của con người, cái thúc đẩy con người ta làm gì đó thực sự là CONVENIENCE.

Người ta thấy tiện và thoải mái thì phát hành vi thôi. Tất nhiên người thích đọc sách rồi thì sẽ vẫn cứ đọc, nhưng nếu có convenience vẫn tốt hơn nhỉ?
Và người ít đọc sách mà có convenience thì sẽ dễ bị "dụ" hơn nhỉ :)

Thực sự một không gian yên tĩnh khoáng đạt là nơi tốt để làm việc hiệu quả, tạo ra niềm yêu thích công việc liên quan đến trí tuệ, và sách sẽ là hệ quả tất yếu. Sinh viên thường vào thư viện để học bài, bà con thường vào thư viện để luyện thi tiếng Anh thay vì ở nhà. Cách đây mấy tuần, khi mình phỏng vấn visa Mỹ ở Hà Nội và đi xuống tầng dưới, mình ghé qua thư viện của ĐSQ, và gặp một số các bạn trung học và đại học trốn ở đó luyện chưởng. They look so exciting :P

Ở Mỹ người ta làm sẵn mọi thứ rồi, rất tiện, trong mọi mặt cuộc sống, người tiêu dùng dùng thử thấy quen nên nghiền. Từ nghiền đến thích và thành thói quen lúc nào không rõ.

Cách của Lê cũng hay :) Giao bài về nhà và bảo sinh viên tự tìm chủ đề gì mới để viết, các bạn ý tha hồ phải mày mò sách vở reference và viết có kèm trích dẫn kiểu nghiên cứu ở Mỹ :) Mà học kiểu đó cũng vui hơn. Chẳng biết bao giờ hệ thống giáo dục nhà mình sáng tạo hơn đây :-)

[bonmeikei]

Để trả lời câu hỏi của bạn khó thật. Phương án đầu tiên là xem Mỹ nó làm như thế nào (tìm hiểu nguyên nhân) từ đó học tập cái gì khả thi với điều kiện và cơ chế của nước mình. Phương án thứ hai là tác động vào mỗi cá nhân theo góc độ: gia đình - nhà trường - xã hội vì đây cũng là 3 kênh phổ biến ảnh hưởng đến mỗi người.

Về khía cạnh gia đình và nhà trường: tác động bằng việc Bố Mẹ giúp con đọc, mua nhiều sách cho con hoặc dẫn con đến thư viên, thầy cô giao sách cho các em về đọc (chị Lê đề xuất)... Nhưng liệu có thể áp dụng ở Việt Nam không khi mà chương trình học lúc nào cũng bị than phiền là quá tải? Giảng mỗi lecture còn chả đủ thời gian, học sinh còn phải chạy đi học thêm học nếm cho bài học trên lớp thì làm sao có thời gian đọc sách văn chương bên ngoài? Mà từ thuở bé không được trau dồi kỹ năng này thì lớn lên sẽ khó có hứng thú với văn chương, những sách lắm chữ. Bản thân mình cũng chỉ thực sự ghiền sách khi lên cấp 3 do may mắn tiếp xúc với nhiều người bạn đọc nhiều hiểu rộng nên tự dưng văn hoá đọc được thôi thúc một cách tự nhiên.

Thứ nữa là các thư viện của mình hầu hết đều mở vào giờ hành chính, một số có mở đến 7, 8h tối nhưng sau đó đều co giờ lại vì số lượng độc giả đến không nhiều (vì mọi người vẫn chưa có thói quen đến thư viện). Mà với giờ giấc như vậy thì làm sao Bố Mẹ có thể dẫn con đến được? Rồi giờ đấy các cháu còn mải làm bài tập về nhà, v.v.

Vậy nên trước tiên giáo dục nước mình phải giảm tải cho các cháu những kiến thức không cần thiết đã thì các cháu mới có thời gian dành cho hoạt động khác trong đó có hoạt động Đọc được.:D

Về xã hội: giờ mà phát động phong trào trong công ty kiểu như khuyến khích các nhân viên đọc thêm sách thì nghe hơi điêu, vì người ta lớn hết rồi. Và ở tuổi đi làm, nếu kiến thức cần có gắn với sở thích cá nhân, với sự nghiệp thì họ sẽ tự tìm đọc thôi, không phải phát động vì có phát động cũng chưa chắc đã theo. Theo mình, có lẽ VN chưa có nhiều hoạt động PR và quảng cáo cho sách hay có nhưng chưa độc đáo và đặc trưng, sách nào cũng kêu là Best-seller nọ kia nghe và nhìn mãi phát nhàm. Từ góc độ kinh doanh, phải đẩy mạnh vào sự chú ý của họ thông qua hoạt động marketing sao cho quyển sách ấy thực sự hấp dẫn thôi. Giống như bán 1 món hàng vậy.

Nhìn vào Mỹ và nhiều nước phát triển khác, họ có nhiều tổ chức tài trợ cho việc xuất bản sách, phổ biến kiến thức. Chỉ dạo quanh cái thư viện của Mỹ ở Láng Hạ thôi cũng thấy nó có rất nhiều sách free trên giá cho mọi người lấy vô tư. Chắc chắn ở Mỹ còn nhiều sách free nữa. Mà toàn sách cung cấp kiến thức chứ không phải loại sách báo rẻ tiền. Đây là 1 công việc góp phần nâng cao nhận thức người dân, dần dần tạo thành thói quen cho mọi người thích cóp nhặt kiến thức, và thích đọc sách. VN mình cũng có nhưng chưa nhiều, và sách mới chỉ phân phối về các thành phố lớn, tập trung vào những vấn đề vĩ mô, to tát,... Ngoài ra văn phong viết nhiều nông dân đọc không hiểu thì làm sao họ thích được...

Mình thấy giá mà có tổ chức nào đó tài trợ việc xuất bản báo cho thiếu nhi (ví dụ báo Nhi Đồng,...) cho các em ở vùng quê nghèo thôi cũng tốt lắm rồi. Vì ở tuổi ấy, các em rất thích đọc. Và vì thế, sách báo nên về những đề tài dành cho các em.

Bàn ngoài lề chút, theo mình Mỹ nó có tự do ngôn luận nên mọi người được bàn luận thoải mái về nhiều vấn đề chính trị, kinh tế từ đó việc xuất bản sách cũng được thoải mái hơn mình nhiều... Chứ ở Việt Nam để xuất bản 1 quyển sách mệt phết, phải thẩm định nội dung, chất lượng đủ thứ. Vô hình chung đã giới hạn đề tài viết của các bác rồi vì viết cái gì nhạy cảm (nhạy cảm thôi, chưa có gì hết) đã gặp khó khăn trong việc xin giấy phép ở cơ quan thẩm quyển... Mà giới hạn đề tài thế cũng sẽ giới hạn phạm vi kiến thức được tiếp cận của người đọc.

[baoanh]

@ Anh Hiển: Em đọc thread này rồi nhưng em thấy mình sẽ không đóng góp được gì nhiều, nên im lặng. Nhưng thấy thấp thoáng tên em đâu đó trong post của anh, :D nên em vào đây hóng hớt một tí, chứ thật sự em không muốn "kill idea" gì cả, vì em cũng là đứa từng trăn trở chuyện này nhiều, từng bắt tay vào làm và cũng không đi đến đâu. :D.

Em muốn hỏi anh hai câu như sau ạ:

1/ Khi anh bàn tới solution thì em giả định là anh đã trả lời được câu hỏi này: Vì sao người Việt không có thói quen đọc sách như cơm ăn áo mặc hằng ngày (như người Mỹ)? Cá nhân em thấy đây đã là một câu khó trả lời rốt ráo, chứ khoan bàn đến solution. Anh có thể share những nguyên nhân đó để mọi người có thể thống nhất luôn rồi brainstorm mới hiệu quả ạ. Em hỏi anh câu này vì em nghĩ solution nên đi từ root cause mới giải quyết được vấn đề, không thì mình sẽ cứ đi vòng vòng vòng, và issue thì vẫn thế.

2/ Sau khi chúng ta brainstorm ra các biện pháp rồi thì mình sẽ làm gì tiếp theo ạ? Mình có take action liền không hay mình sẽ làm một cái như là proposal gửi cho các bên liên quan để họ take action? Hay anh và team của anh bên dotchuoinon đang thật sự run một project để giúp người Việt mình đọc nhiều hơn?... Em hỏi anh câu này là vì em nghĩ, riêng với vấn đề này thì việc brainstorm để ra solution không khó bằng việc làm sao mình follow up để biến các ý tưởng đó thành hành động cụ thể, chứ nếu chỉ đơn giản là đem vấn đề ra, bàn bạc rồi dừng lại đó thì em thấy rất nhiều người đã từng trăn trở về vấn đề này và nếu take time để google search thì chắc ra được cả rổ solution. Nếu biết Next steps của việc brainstorm này sẽ đi đến đâu thì em nghĩ việc brainstorm sẽ hiệu quả hơn ạ.

- Về ý của anh Khoa: Em nghĩ không hẳn là anh í đang "nhớ lời quên ý" như anh Hiển nói đâu ạ, theo em hiểu thì bất cứ sự phát triển nào nó cũng phải hội đủ các điều kiện nhất định nào đó mới xảy ra được, nếu mình duy ý chí quá thì không ổn. Dù tất nhiên em cũng đồng ý với anh Hiển rằng việc chúng ta đang brainstorm ở đây cũng có thể là một trong những điều kiện đó.

- Về ý này của anh: "Trong xã hội hiện đại mà mọi thứ game, chat, blog, forum, quán xá đang cố giành giật lấy attention của con người, cái thúc đẩy con người ta làm gì đó thực sự là CONVENIENCE".

Em có suy nghĩ khác. Nếu anh nói về việc giành giật lấy attention của con người trong vấn đề ví dụ như mua sắm (đường tới siêu thị hoặc chợ có tiện không?, có chỗ đậu xe không? ...) hoặc ăn uống (địa điểm quán ăn có khó tìm không?...) thì lúc đó Convenience là một trong những yếu tố quan trọng tác động đến quyết định và sự lựa chọn của người ta khi làm một điều gì đó. Còn nếu trong vấn đề đọc sách thì em thấy yếu tố này không thuyết phục. Một người mà đã không có thói quen đọc sách, không thích đọc sách thì dù có dâng quyển sách trước mặt họ, hoặc thậm chí là có người đọc cho nghe bên tai thì họ không chú ý vẫn cứ là không chú ý. Họ sẽ vẫn chọn làm những điều khác hấp dẫn họ hơn.

[Quang]

Bảo Anh có vẻ đang làm marketing đấy nhỉ. Approach khác hẳn :D

Nếu không làm marketing thì nên consider :D

[hnguyen]

Trời đất ơi, mình vừa viết một bài dài trả lời nhưng Click submit thì bị hỏi user/pass và sau đó mất bài rồi. Hu hu :)

[baoanh]

Trời đất ơi, mình vừa viết một bài dài trả lời nhưng Click submit thì bị hỏi user/pass và sau đó mất bài rồi. Hu hu :)

Em thấy sao nhà mình nhiều người bị vấn đề này thế không biết. Kinh nghiệm của em mỗi khi gõ/viết/soạn thảo gì trên mạng là cứ gõ được một đoạn khoảng hai ba dòng là em lại nhấn các tổ hợp Ctrl A và Ctrl C, để nếu mạng có down hoặc trục trặc gì đó thì mình vẫn còn back up để nhấn Ctrl V vào một file word.

[bvn]

Anh Thạch đang làm Sách Làng Quê, lập các tủ sách ở các vùng quê. Bạn nào có sách có thể donate

http://tuanvietnam.net/2009-10-22-nguoi-ta-hen-la-do-dan-tri-thap-

[tram.ttle]

Em cũng đồng ý với chị BA là brainstorm xong bỏ đó thì buồn lắm. Cứ như trường đại học bắt sinh viên làm đề tài này đề tài nọ, khuyến khích phải có tính thực tiễn, thậm chí cho tiền để thực hiện đề tài nữa nhưng sau khi chấm điểm cao và khen ngợi nhiệt liệt thì lại xếp nó vào thư viện của khoa.

Riêng em thì em thường lấy sách ra nói khi đang trò chuyện (với em gái, với bạn bè). Rất nhiều đứa chả đọc sách bao giờ nhưng nghe em khen mãi thì nó cũng mượn đọc thử và một số trong đó dần dần tự tìm sách đọc. Hoặc như một đám bạn nói chuyện và hầu hết đều đã đọc một cuốn sách nào đó rồi và cứ nói về nó thì những người còn lại có nhiều khả năng sẽ tìm đọc.

Như vậy, thông qua những hoạt động nho nhỏ (trò chuyện là một ví dụ đơn giản nhất) có thể dần đạt được điều mình muốn, binary tree ấy mà.

Ngoài ra có thể áp dụng hình thức đọc sách cho môn reading. Em đã làm và thấy rất hiệu quả. Dĩ nhiên nên cho học sinh được chọn lĩnh vực/ thể loại mình thích trong danh sách được đưa ra.

[hnguyen]

Cám ơn chị Huệ, Bảo Anh, Trâm và các bạn,

Nếu mình thỉnh thoảng có những ý tưởng gì hay và áp dụng được cứ post ở đây để khơi niềm cảm hứng cho mọi người.

Đâu có tốn nhiều giấy mạng đâu? Có mất gì đâu? Lời nói chẳng mất tiền mua?

Biết đâu, những người lướt web đọc được, nếu có đủ khả năng điều kiện họ sẽ làm gì đó thực tế, đâu nhất thiết chúng ta làm đâu.

Ý tưởng hay tự nó có sức thuyết phục, cộng với sức mạnh của Internet và việc đưa mọi thứ ra ánh sáng.

Mình dạo này bận dữ nên chẳng follow-up mấy argument và phân tích reasons. Mình hẹn dịp khác vậy. Topic này và câu hỏi vẫn còn đó.

How to bless a problem?

[hnguyen]

Chào các bạn,

Mình gần đây test thử blog trên wordpress để host các tài liệu và sách thử thấy khá tốt. Mình tạo một blog ở:

http://ebooksdance.wordpress.com/

Trên đó có một số sách về leadership, management, dating, học tiếng Anh viết, từ vựng...

Vì share tài liệu có bản quyền nên mình không để public được. Và vì mình vẫn muốn share với những bạn quan tâm nên mình vẫn post trên mạng, và để ở chế độ "protect". Password là "gentle"

Mình nghĩ blog là công cụ share khá tốt, 3GB để share và không có ads, và rất public không kiểu để trong hộp kín. Rất centralized, không lung tung mỗi nơi một ít như trên máy tính :) Có thể hợp tác với những người khác để tạo một thư viện chung được :)

Mình tính brainstorm với một số bạn để hợp tác việc tạo một thư viện.

Chúc cả nhà một ngày tươi hồng,

Hiển.

[ncmkhoa]

Anh đã từng nghĩ đến vụ thư viện ảo kiểu này nhưng nghĩ đến vấn đề bản quyền nên không làm. Có 1 cách là ai muốn vào download thì đóng góp 1 quyển ebook gì đấy. Việc này sẽ làm tăng nguồn sách và người vào download cũng thấy mình có đóng góp.