Làm thế nào để trở thành A Good Leader?

[ptbax]

Em có một số câu hỏi như sau:
1) A good leader phải có những tiêu chuẩn như thế nào về mặt trí thức và nhân cách?
2) Làm thế nào ta trở thành a good leader? (practice như thế nào)
3) MBA có phải là một trong những con đường để trở thành a good leader hay không?

[nhanlevent]

Chắc không ai dám trả lời câu này quá.

[newhaven07]

Câu hỏi này thật ra rất khó. Mặt khác cũng có nhiều sách viết về leadership rồi nên trả lời cá nhân thì e không đủ.

Câu 1 và câu 2 em Bách có thể tìm sách đọc. Theo ý kiến cá nhân mình tính cách quan trọng nhất của leaders là phải có khả năng influence others. Câu 3, theo mình nghĩ leaders thì không cần phải có MBA, mặc dù thiên hạ hay nói MBA là future leaders :-).

Câu 2, đối với bản thân mình, trước khi taking leadership role và trở thành a good leader, phải chịu khó làm một good follower trước với tham vọng trở thành leader. Theo mình thấy hard skills dễ học hơn nhiều so với soft skills, nên phải bền bỉ rèn luyện soft skills giống như "luyện công", hy vọng đến ngày thành chánh quả :-).

Cũng xin chia sẻ một chút ý kiến nhìn từ kinh nghiệm cá nhân. Hiện nay mình lead 2 teams với nhân sự và cấu trúc hoàn toàn khác nhau. Mình chưa phải là people manager, vì vậy mặc dù là lead nhưng không phải là manager của người trong team. Tùy theo vị trí từng người trong team mà tỷ lệ thời gian họ làm việc cho mình là khác nhau.

Thời gian vừa qua, trong 6 tháng đầu, ngoài việc học hỏi kiến thức, mình phải tiếp cận và làm quen với tính cách và style của những người support thân cận nhất. Credibility của mình bắt đầu từ 0, người predecessor là người đã có kinh nghiệm rất dày dặn nên việc build up credibility rất chậm chạp và khó khăn. Có những lúc thấy có vẻ đã tiến, có lúc lại thấy lùi.

Hiện nay, bộ phận mình làm đang roll out một process mới. It's a new learning curve for everyone. Tuy nhiên, việc áp dụng một process mới lại tùy thuộc vào leads và cấu trúc, cách làm việc của team mà có một số điều chỉnh/ tweaks cho phù hợp, và mình là nhân tố chính để quyết định nên tweak như thế nào đối với team của mình. Đã có rất nhiều conflicts xảy ra, nhiều cuộc họp và tranh luận "nóng bỏng", căng thẳng. Mình cố gắng tìm hiểu tại sao họ có push back mạnh mẽ như vậy và có cách đối ứng phù hợp. Ngoài những lý do bề mặt, có những lý do rất sâu xa bên trong như lòng tự ái, lo sợ mất job, etc. Phải nói là rất challenging. Cuối cùng mình phải escalate lên trên nhờ managers can thiệp. Hiện nay mọi thứ đã tạm ổn, nhưng mình vẫn cảm thấy chưa hài lòng vì cảm thấy mình vẫn còn khá xa để còn có thể gọi là influence others.

[AnnieLinh]

Bài chị Hồng chuẩn không cần chỉnh rồi. Em chỉ bổ xung thêm là khả năng see the big picture thôi.
Em làm detailed job cực nhanh, gần như nhanh gấp đôi các bạn Mỹ, đến nỗi các bác mentor của em còn phải "phàn nàn" em phải slow down kẻo bác ý không có việc kịp cho em làm. Nhưng khả năng "connect the dots" hay "see the big picture" của em cực kém so với các bạn Mỹ. Thế nên mỗi lần họp hành các sếp nói chuyện trên trời, dưới biển là em lại lost, không hiểu các bác đang nói gì. Nhưng khi bác mentor break down thành việc nhỏ thì em lại catch up cực nhanh. Các bạn intern khác thì ngược lại, họp hành nói chuyện choen choét nhưng làm detailed job thì là chậm hiểu hơn em.
Cơ mà chẳng lẽ mình lại phải làm follower suốt đời :((

[nvha]

Câu hỏi này thật ra rất khó. Mặt khác cũng có nhiều sách viết về leadership rồi nên trả lời cá nhân thì e không đủ.

Câu 1 và câu 2 em Bách có thể tìm sách đọc. Theo ý kiến cá nhân mình tính cách quan trọng nhất của leaders là phải có khả năng influence others. Câu 3, theo mình nghĩ leaders thì không cần phải có MBA, mặc dù thiên hạ hay nói MBA là future leaders :-).

Câu 2, đối với bản thân mình, trước khi taking leadership role và trở thành a good leader, phải chịu khó làm một good follower trước với tham vọng trở thành leader. Theo mình thấy hard skills dễ học hơn nhiều so với soft skills, nên phải bền bỉ rèn luyện soft skills giống như "luyện công", hy vọng đến ngày thành chánh quả :-).

Cũng xin chia sẻ một chút ý kiến nhìn từ kinh nghiệm cá nhân. Hiện nay mình lead 2 teams với nhân sự và cấu trúc hoàn toàn khác nhau. Mình chưa phải là people manager, vì vậy mặc dù là lead nhưng không phải là manager của người trong team. Tùy theo vị trí từng người trong team mà tỷ lệ thời gian họ làm việc cho mình là khác nhau.

Thời gian vừa qua, trong 6 tháng đầu, ngoài việc học hỏi kiến thức, mình phải tiếp cận và làm quen với tính cách và style của những người support thân cận nhất. Credibility của mình bắt đầu từ 0, người predecessor là người đã có kinh nghiệm rất dày dặn nên việc build up credibility rất chậm chạp và khó khăn. Có những lúc thấy có vẻ đã tiến, có lúc lại thấy lùi.

Hiện nay, bộ phận mình làm đang roll out một process mới. It's a new learning curve for everyone. Tuy nhiên, việc áp dụng một process mới lại tùy thuộc vào leads và cấu trúc, cách làm việc của team mà có một số điều chỉnh/ tweaks cho phù hợp, và mình là nhân tố chính để quyết định nên tweak như thế nào đối với team của mình. Đã có rất nhiều conflicts xảy ra, nhiều cuộc họp và tranh luận "nóng bỏng", căng thẳng. Mình cố gắng tìm hiểu tại sao họ có push back mạnh mẽ như vậy và có cách đối ứng phù hợp. Ngoài những lý do bề mặt, có những lý do rất sâu xa bên trong như lòng tự ái, lo sợ mất job, etc. Phải nói là rất challenging. Cuối cùng mình phải escalate lên trên nhờ managers can thiệp. Hiện nay mọi thứ đã tạm ổn, nhưng mình vẫn cảm thấy chưa hài lòng vì cảm thấy mình vẫn còn khá xa để còn có thể gọi là influence others.

Hồng ơi, liệu có phải bận rộn và chủ yếu tập trung những thứ liên quan đến công việc mà team chưa có nhiều thời gian cho những thú không liên quan đến công việc để mọi người chia sẻ nhiều hơn với Hồng không? Để mọi người có cơ hội hiểu và hỗ trợ nhau tốt hơn không ?

Nếu có thể có một vài thành viên chủ chốt nào đó để Hồng tập trung " ảnh hưởng " để có những tác động lan tỏa không ? lắng nghe quan tâm của mọi người và cảm nhận và chia sẻ phần nào những điều đó có lẽ cũng rất cần- ít nhất là theo cách nhìn của mình

Mình thấy mấy ông Cách mạng trước 75 xưa làm dân vận rất tài tình và thực sự có nhiều điều có thể học hỏi nếu để ý kỹ. Cá nhân bác Phạm Xuân Ẩn và những câu chuyện liên quan đến sự tồn tại và thành công của Ông ấy cũng là những bài học tuyệt vời về chuyện xử lý quan hệ người-người trong mỗi ngày mà cá nhân mình có thể học được.

[TuongNM]

Một leader tốt là ngưòi biết take care người của mình, lo lắng cho những vấn đề của họ. Có một câu khá hay " the leader takes care the problem of followers and the followers in turn take care of their leader's". Tất nhiên là câu này không phải đúng trong mọi trường hợp vì có những việc leader phải tự làm mà không ai thay thế như tầm nhìn vvv nhưng ngẫm kỉ thì để đẩy mọi việc đi thì leader không thể tự làm.
Bóng đá cũng là một cái vui vui để nhìn vào câu chuyện leadership. Trong nhiều trường hợp, leader là player nhưng trong bóng đá, huấn luyện viên không được đá.Nhìn Mourinho với những thành công của ông ấy, bao giờ cũng thấy ông ấy rất bảo vệ cầu thủ của mình và có được sự cam kết rất cao mặc dù các cầu thủ ngôi sao, nhiều tiền, nhiều fan, cá tính là nhưng người rất khó để đưa vào khuôn phép.

[dirosemimi]

Các bác nói rất chí lý. Theo em 1 leader tốt là ngừoi "đắc nhân tâm". Followers làm việc cho mình vì thương mình, muốn cống hiến, sống chết vì mình, đó là người leader thành công. Và để đắc nhân tâm thì phải có people skills, phải có tâm đã, và đặc biệt luôn luôn respect mọi người, từ nhỏ đến lớn. Em nghĩ ở đời ai cũng cần được respect cả, không có exception. Cho nên ai cư xử lúc nào cũng để người khác có cảm giác được respected thì dễ gặp thuận lợi. My 2 cents.

[bienhalinh]

Em chưa được làm leader, mới chỉ là follower thôi nhưng qua kinh nghiệm làm việc với các big boss thì em thích nhất ở họ là thực sự take care và bảo vệ cho mình. Dù có việc gì thì họ cũng lắng nghe từ chính mình trước rồi mới tới lượt người ngoài và không dễ gì bị tác động bởi thị phi, nói xấu từ người ngoài. Như vậy tạo cho mình cảm giác được tin cậy và mình càng muốn cống hiến và trung thành hơn. Ngày nào đi làm boss cũng hỏi han tâm trạng của mình. Tới chuyện nhỏ như em đi hay va phải bàn ghế thế là lần nào chuẩn bị đi tới cái bàn nào là sếp cũng nhắc. Hihi. Nhiều lúc em lại chỉ muốn làm nhân viên, được boss bảo vệ cho sướng. Mà có phải là sếp nào cũng nice như vậy không ạ hay là em gặp may mắn thôi.

[ptbax]

1) A good leader phải có những tiêu chuẩn như thế nào về mặt trí thức và nhân cách?
Thường thì để trở thành một leader, mọi người hầu như chú trọng vào skills: kiến thức chuyên môn về ngành mình quản lý, giao tiếp lưu loát, có tầm nhìn xa... Nhưng em nghĩ rằng, nhân cách là một điều không thể thiếu của một leader. Một leader có skill giỏi, có thể khiến cho group thành công trong một thời gian ngắn. Nhưng nếu leader đó không có nhân cách, thì group đó sẽ không tồn tại lâu hay có thể vượt qua khó khăn. Sự kết dính của 1 group, thứ nhất là cả group có cùng mục tiêu để thực hiện, as long as mọi người cùng có lợi. Sự kết dính thứ hai chính là nhân cách của leader.
Ví dụ, vua là leader, dân chúng là followers. Khi xưa, quân Mông Nguyên xâm lược nhà Trần. Nhưng vì nhân dân ủng hộ, nên nhà Trần chiến thắng. 200 năm sau, quân Minh xâm lược nhà Hồ. Vì Hồ Quí Ly đối xử hà khắc với dân, nên dân chúng không ủng hộ, cuối cùng bị diệt vong. Dù quân Minh yếu hơn quân Mông Nguyên, quân nhà Hồ đông quân hơn nhà Trần, nhưng kết quả lại khác nhau.
Nhân cách của leader chính là keo dính của group khi đang vượt qua khó khăn. (Công ty sắp phá sản, công nhân vẫn ở lại giúp vì nghĩ tình của CEO.)

[ptbax]

2) Làm thế nào ta trở thành a good leader? (practice như thế nào)
Các skills thì mình có thể tập luyện được. Ví như muốn giao tiếp giỏi, thì phải tập không sợ nói trước đám đông, và thuyết trình thật nhiều vào. Ví như muốn có kiến thức chuyên môn, thì phải chăm đọc tài liệu và thực hành đều đặn. Liệu, chúng ta có thể tập luyện và thay đổi nhân cách không?
Một đêm, em đang đói, trong tủ lạnh còn một miếng bánh gato. Em đang chuẩn bị ăn, thì có một người bạn đến chơi. Trong giây lát, em bất chợt suy nghĩ là giấu miếng bánh này đi. Vì nếu để ra ngoài, thì em sẽ phải share miếng gato đó...
Ý của em ở đây không phải là nếu share miếng gato đó thì sẽ trở thành good leader liền. Mà nó là sự so sánh giữa niềm vui của việc chia sẽ cái bánh và khoái lạc của việc thưởng thức cái bánh một mình.
Muốn làm good leader, trước tiên phải chống lại việc ham muốn từ những lợi nhỏ (lợi lớn hơn thì còn xem xét.) Thứ hai, đối xử với followers và mọi người, như là đối xử với chính mình. Và phải luyện tập điều này ngày qua ngày.
Em ngày nào cũng viết nhật ký. Trong đó, thứ nhất là ghi rõ mục tiêu của mình trong tương lai của mình là gì. Thứ hai là plan những việc làm trong ngày mai. Thứ ba là ghi lại những việc của ngày hôm nay, đặc biệt là những sai lầm: đã cư xử không tốt, đã nói những gì không hợp lý... và nhìn nhận lỗi sai.

[newhaven07]

Em Bách có thể nói rõ hơn ý em nói về nhân cách của leaders? Hitler xét về 1 khía cạnh nào đó là a very good leader vì influence cả triệu người đi theo ông ta? Mọi người nghĩ thế nào về vấn đề này?

@Anh Hà: Em cũng đang suy nghĩ vấn đề đang ở đâu và nên làm thế nào để team kết dính hơn. Cái khó là người trong team mỗi người 1 nơi nên gặp rất nhiều khó khăn về communication anh ạ. Vấn đề sử dụng nhu cương thế nào cho đúng mực em cũng gặp khó khăn. Nhu quá thì bị lờn mặt, cương quá thì cũng không được. Nhưng em đang phải nghiêng về hướng cương vì thấy nhu quá không ổn. Ngoài ra technical skills và knowledge của em còn yếu cũng là 1 nguyên nhân.

Thật ra theo ý kiến của mình các skill sets của leaders sẽ thay đổi một chút tùy vào mức senior của vị trí. Ví dụ mình thấy 1st level manager ở công ty mình làm vẫn còn micro manage rất nhiều, 2nd level managers thì phải bay như chim để quản lý vùng và cấp độ giám sát công việc ở mức bao quát hơn rất nhiều.

Tuy nhiên, ở cấp độ nào thì managing/ influencing people vẫn là vấn đề cốt lõi của managers/ leaders.

[bienhalinh]

Theo mình thì nhân cách là thuộc vấn đề personal. Leader thì cũng chỉ là công việc, là job thôi. Leader chỉ cần làm tốt việc của mình thông qua các kĩ năng chứ và không thể phán xét họ vì những vấn đề personal. Bởi làm gì thì họ phải là con người trước tiên đã, không thể vì chữ leader mà đặt lên họ bao nhiêu thứ đạo đức. Nếu leader nào cũng bị khoác lên cái áo nhân cách đạo đức thì đảm bảo hoặc là chả ai dám làm leader cả vì họ thấy như gánh nặng không được sống với chính mình; hai là họ dùng đó để làm công cụ đánh bóng bản thân, tạo danh tiếng; ba là họ được trả nhiều tiền để làm việc đó. Đến cả CFA rất đạt nặng vấn đề đạo đức nghề nghiệp nhưng họ cũng khuyến cáo là chỉ điều chỉnh trong phạm vi công việc chứ không phải trong cuộc sống cá nhân đó.

Em cũng giống chị Hồng là em thấy Tào Tháo cũng là good leader. Em không thích lắm kiểu công tác dân vận của CS. Lời nói hay nói đẹp thế nào nhưng đi cùng năm tháng mà nó chả làm được việc gì thì kiểu như mị dân thôi.

[nvha]

. Em không thích lắm kiểu công tác dân vận của cộng sản. Đúng là vũ khí mạnh nhất của CS chính là tuyên truyền. Lời nói hay nói đẹp thế nào nhưng đi cùng năm tháng mà nó chả làm được việc gì thì kiểu như mị dân thôi. Báo chí thì nắm hết trong tay rồi phỏng vấn ai cũng mớm lời họ bằng câu: nhờ có Đ, CP...:))

Mỗi người đều có quyền bày tỏ chính kiến và nguyện vọng của mình nhưng quy định của diễn đàn ta là phi chính trị nên mọi người lưu ý không nên sử dụng những từ "cộng sản" với ý nghĩa đối lập với "quốc gia" và với " tư bản" hoặc tương tự ở đây. Chúng ta không bàn đến chuyện đúng sai về mặt ngữ nghĩa- ở đây chỉ là quy định của diễn đàn mà mọi người đã nhất trí.

Mình không đề cập việc dân vận trước 75 với ý nghĩa lạm dụng sự " mị dân " mà muốn nhấn mạnh đến phương pháp và sự sáng tạo trong việc tập hợp và thu hút sự ủng hộ của " đối tượng" với mục đích chung. Làm thế nào để tìm được những điểm chung, để từ đó liên kết và tạo nên sự đồng thuận, để đạt được mục tiêu của chúng ta. Đó là vấn đề mà chúng ta vẫn phải đối diện và xử lý hàng ngày, và mỗi ngày trong cuộc sông hôm nay.

[nvha]

. Cái khó là người trong team mỗi người 1 nơi nên gặp rất nhiều khó khăn về communication anh ạ.

.

Cái này có vẻ vừa là khó khăn và vừa là thuận lợi? "Virtual contact" ở một góc độ nào đó lại có những " sự gần gũi và thân mật" không kém những mối liên hệ có sự thuận lợi và gần gũi về mặt vật lý. Cá nhân mình cũng có được những mối quan hệ đồng nghiệp khá thân thiết dù ở khá xa. Điều mà theo truyền thống nhiều khi phải mất rất nhiều thời gian để tạo dựng mà chưa chắc đã có được như vậy

[AnnieLinh]

Em thấy các bác personal quá, giống kiểu như how to become a good person thì đúng hơn. Để trở thành good leader cần nhiều hơn thế.

Em thì lấy ví dụ đích cuối cùng để trở thành leader là CEO, how many CEOs in Big Corp really care for their staff??? And how many CEOs are good people? :P Em nghĩ a good leader cần khả năng influence people. Good hay bad pêrson is another story

[AnnieLinh]

Em giơ tay có ý kiến là mọi người nên bring topic về những vấn để thực tế thì hơn. Bạn Hà Linh "đao to, búa lớn" quá đôi khi trở thành nonsense.

Em đi làm thì thấy cũng một lũ intern lít nhít như nhau, nhưng cuối đợt intern thế nào cũng có đứa nổi bật lên, tầm nhìn xa trông rộng hơn hẳn mình. Leader hay không đổi khi phụ thuộc vào tố chất của mỗi người, thế nên không phải ai cũng thành leader được. Thế nên entry level lượng lậu như nhau, nhưng ngó 3-5 năm sau thì khoảng cách khác hẳn nhau, có người thì lên manager, có người thì vẫn lẹt đẹt staff.

[dirosemimi]

Mình second cho anh Hà cái point tập hợp và thu hút sự ủng hộ. Bỏ qua các hard & soft skills, wide perspective,etc vì assume đã là leader thì ít ra cũng phải good, không nhiều thì ít. Nhưng cái quan trọng là tạo được sự ủng hộ, làm việc, đóng góp cho mình từ followers. Cho dù leader đóng vai ethical or unethical thì cũng phải có quân cùng đóng vai chung với mình. Nói tóm lại followers cũng phải thích leaders thì mới làm được chuyện lớn.

[chude]

Bóng đá cũng là một cái vui vui để nhìn vào câu chuyện leadership. Trong nhiều trường hợp, leader là player nhưng trong bóng đá, huấn luyện viên không được đá.Nhìn Mourinho với những thành công của ông ấy, bao giờ cũng thấy ông ấy rất bảo vệ cầu thủ của mình và có được sự cam kết rất cao mặc dù các cầu thủ ngôi sao, nhiều tiền, nhiều fan, cá tính là nhưng người rất khó để đưa vào khuôn phép.

Các cầu thủ mà ông Mourinho điều khiển thì còn dễ hơn các siêu sao bóng đá Việt Nam vì dù sao mức độ chuyên nghiệp của họ cũng cao hơn. Anh Đức của HAGL có một câu nói hay và chí lý "Quản lý một đội bóng khoảng 35-40 người còn khó hơn quản lý cả ngàn nhân viên".

Việc quản lý cần cả nhu cương kết hợp hài hòa. Khi cần nhu thì nên nhu mềm ví như con sứa khi cần cương thì sẽ phải cứng như sắt. Khi cần làm Napoleon-áp dụng "Pháp Trị" thì nhất định phải thực hiện để quân khỏi loạn. Nhưng khi cần dùng "Đức Trị" kiểu vua Thuấn để thu phục nhân tâm thì nhất định phải linh hoạt mà ứng biến. Có câu dụng nhân như dụng mộc người leader giỏi thì phải làm được điều này và dĩ nhiên là còn nhiều thứ khác nữa.

chude

[hnguyen]

Cảm ơn bạn Tường Bách mở ra chủ đề thú vị này và sự đóng góp của CACC.

Mình cũng tham gia trả lời cùng cho xôm tụ:

1) A good leader phải có những tiêu chuẩn như thế nào về mặt trí thức và nhân cách?
2) Làm thế nào ta trở thành a good leader? (practice như thế nào)
3) MBA có phải là một trong những con đường để trở thành a good leader hay không?

Leader đơn giản là người dẫn dắt một nhóm người để làm một việc gì đó. Việc gì đó có thể là một cái vision như giành độc lập tự do cho Việt Nam như Uncle Hồ, hay thảo luận về leadership như bạn Tường Bách đang dẫn dắt.

Người leader cần know và care deeply about something. Cái care đi trước rồi mới đến cái know.

Vì người đó care, người đó mới tìm kiếm, đặt câu hỏi, như bạn Bách đặt câu hỏi về leadership. Người đó áp dụng vào thực tế. Người đó do đó build up competency (tri thức). Đó thực sự cũng là đang leading.

Khi người đó know và care, người đó bắt đầu ảnh hưởng những người khác xung quanh về cái vision xuất phát từ care và know.

Khi người leader là người thầy để giáo dục follower về sự hấp dẫn của vision. Khi là vị tướng chỉ đạo đội quân. Khi thì là người tham mưu cho các tướng lĩnh ở sau hậu trường.

Bạn Bách đặt ra 2 yếu tố quan trọng: trí thức và nhân cách.

Trí thức là những cái học được từ kinh nghiệm, sách vở hay dân gian, đóng vai trò là công cụ nhiều hơn. Nhân cách là cái personal chemistry của người leader như honesty, passion, khả năng thuyết phục. Nhân cách tạo ra cái trust của leader để hấp dẫn người khác như hai người yêu nhau vậy. Ví dụ như 2 sản phẩm giống nhau nhưng người mua vẫn muốn mua của chị A chứ không phải anh B :)

Nhân cách của một good leader, chứ không chỉ là một leader là phải là người có đạo đức. Người càng có đạo đức càng có sức hấp dẫn người khác rất tự nhiên.

Người không có đạo đức tốt tuy thế vẫn có thể là leader như thường. Người Việt mình có câu "ngưu tầm ngưu, mã tầm mã". Tướng cướp, trùm mafia cũng là leader như thường. Đặc điểm của hội leader này là sống len lủi trong bóng tối, không dám ra ánh sáng. Great leader làm việc ở ngoài ánh sáng, public chứ không trong secret.

Câu hỏi 2 của bạn. Mình nghĩ cách nhanh nhất là follow great leader. Nhìn vào lịch sử nhân loại trong mấy ngàn năm xem ai là người leader được nhắc đến nhiều nhất thì follow họ.

Nhìn xung quanh ta, xem ai mình thấy ngưỡng mộ thì học ở họ. Nhưng thực tế thì tiếp xúc với great leader cũng không phải dễ. Cách thực tế là hỏi han và volunteer để làm việc chung với họ.

Tạo ra một project, rủ mọi người tham gia và đưa project đó tới đích.

[hnguyen]

Em Bách có thể nói rõ hơn ý em nói về nhân cách của leaders? Hitler xét về 1 khía cạnh nào đó là a very good leader vì influence cả triệu người đi theo ông ta? Mọi người nghĩ thế nào về vấn đề này?

Em hồi xưa nghe movie của Hilter trên youtube cũng thấy hơi shock về khả năng hùng biện của Hitler khiến cả quảng trường Berlin đầy sát khí. Nhưng càng về sau em càng thấy Hitler như đứa trẻ con.

Thích cãi lộn và đánh nhau đơn giản là tâm lý của một đứa teenager không chịu lớn. Tiếc thay, con người ta luôn dễ dàng bị khích động hơn bởi tự kiêu, thù hằn... nên Hilter dễ ảnh hưởng người khác để đi đánh nhau.

Dễ dàng để khích động mọi người để cãi nhau ỏm tỏi và đánh giết nhau hơn là peacefully go towards the goal.

Cheers,

Hiển.

[ptbax]

Em Bách có thể nói rõ hơn ý em nói về nhân cách của leaders? Hitler xét về 1 khía cạnh nào đó là a very good leader vì influence cả triệu người đi theo ông ta? Mọi người nghĩ thế nào về vấn đề này?



Đạo đức của con người thay đổi theo tiến trình lịch sử. Ví dụ, xã hội chủ nô coi việc giết nô lệ là việc riêng của chủ nô, đến xã hội phong kiến, việc giết nông nô bị lên án. Đạo đức phong kiến bóp nghẹt cá nhân dưới uy quyền của tôn giáo và quý tộc; đạo đức tư sản giải phóng cá nhân, coi trọng nhân cách.
Xét về trường hợp của Hitler, ta phải quay lại bối cảnh lịch sử nước Đức những thập niên 30-40. Người ta kết tội Hitler chủ yếu vì hai lí do: gây ra thế chiến thứ hai, và diệt chủng người Do Thái. Thứ nhất, chiến tranh là điều tất yếu của xã hội loài người. Khi mà conflict giữa các cộng đồng lên cao đến mức không thể hòa giải được, thì chiến tranh là không thể tránh khỏi. Thứ hai, việc diệt chủng người Do Thái là thể hiện ý nguyện của đa số dân chúng. Người Do Thái bị căm ghét trong suốt mấy ngàn năm, mọi người cứ google "anti semitic" thì sẽ rõ hơn. Việc tàn sát người Do Thái, thời nào cũng có, nơi nào cũng có, Pháp có, Nga có, Tây Á có, không phải đợi đến thời Hitler mới bắt đầu đâu.
Cá nhân của Hitler, em thấy ông ta có vài mặt tốt. Đến những ngày cuối cùng của cuộc đời, ông ấy mới lấy vợ, em nghĩ ông ta là chung thủy. Điểm thứ hai, ông ta "nói là làm." Trong quyển sách Hitler xuất bản năm 1925 "Mein Kampf" có ghi hết những việc Hitler sẽ làm trong mười mấy năm sau. Và ông ta đã thực hiện hết những điều đó. Nó khác xa với việc "nói một đằng làm một nẻo" của một số ai đó.

[thai]

Leader là người có cái gì đó để lead. Cái gì đó có thể tóm gọn lại 04 thứ: Tư tưởng, nhân cách, thủ đoạn (method), và sự thống nhất phối hợp (coherence & unity) 3 yếu tố trên trong mối tương quan với môi trường (bao gồm cả hoàn cảnh và followers).

Tư tưởng có thể bao gồm tầm nhìn và quyết tâm hơn người. Để có tầm nhìn thì phải có tri thức. Để có quyết tâm phải có ham muốn mãnh liệt, và không chịu lùi bước. Nó còn bao gồm cả sự áp đặt ý chí và cái tôi.

Nhân cách: Nhân cách ở đây phải phù hợp với cái tư tưởng trên và phải hài hòa với hoàn cảnh xung quanh. Nhân cách có cái thì tự nhiên, có cái do nhận thức, có cái thì do điều chỉnh mà thành nhân cách tổng thể.Nhưng dù gì, tính công bằng luôn phải xuyên suốt mọi hoàn cảnh, mọi tổ hợp nhân cách.

Thủ đoạn: Phần này là phần operational của leadership. Kỹ năng thuyết trình, kĩ năng tổ hợp thông tin, ra quyết định, đối nhân xử thế, thông thiên văn, tường địa lý, tỏ lòng người.... là đây. Một phần gần như cốt lõi của thủ đoạn là xây thế (positioning). Positioning có thể do chức quyền official or unofficial. Có thế, tự nhiên được bổ sung về lực. Có thế có lực, khuynh đảo lòng người dễ hơn. Lịch sử đầy rẫy các ví dụ sinh động.

Cuối cùng, phải nhấn mạnh tính thống nhất, bổ trợ lẫn nhau của ba yêu tố trên trong mối tương quan hài hòa, phù hợp với hoàn cảnh. Nếu không, ta sẽ có một leadership trống đánh xuôi, kèn thổi ngược, khó mà effective cho được. Ví dụ: đang nêu tư tưởng là trong sạch và tiến bộ mà ông cứ tham như mõ thì ai mà nghe được.

MBA and leadership:

- Có lẽ MBA giúp ta nhiều ở khâu operational (thủ đoạn). Có tấm bằng MBA và MBA network cũng là xây thế đấy.
- MBA cũng phần nào cải thiện tư tưởng cho business leadership. Chúng ta phân tích nhiều cases, thấy nhiều công ty hình thành, phát triển và tiêu vong, giúp ta thấu suốt được nhiều thứ mà ta chưa thấy trước đây.
- Nhân cách: cái này chắc ít thôi, if any.

[bienhalinh]

Hi. Sorry vì hơi đao to búa lớn nhưng mình quan sát nhiều người "khủng" thì mình thấy thế. Với lại nói hơi extreem tý thì mới bật được nhiều ý kiến phản biện trái chiều chứ. :)

[ChickenSoup]

Người càng có đạo đức càng có sức hấp dẫn người khác rất tự nhiên.


Mình thích câu này quá, cảm ơn Hiển nhé! :)

[1u29]

Leader là người có cái gì đó để lead. Cái gì đó có thể tóm gọn lại 04 thứ: Tư tưởng, nhân cách, thủ đoạn (method), và sự thống nhất phối hợp (coherence & unity) 3 yếu tố trên trong mối tương quan với môi trường (bao gồm cả hoàn cảnh và followers).

Tư tưởng có thể bao gồm tầm nhìn và quyết tâm hơn người. Để có tầm nhìn thì phải có tri thức. Để có quyết tâm phải có ham muốn mãnh liệt, và không chịu lùi bước. Nó còn bao gồm cả sự áp đặt ý chí và cái tôi.

Nhân cách: Nhân cách ở đây phải phù hợp với cái tư tưởng trên và phải hài hòa với hoàn cảnh xung quanh. Nhân cách có cái thì tự nhiên, có cái do nhận thức, có cái thì do điều chỉnh mà thành nhân cách tổng thể.Nhưng dù gì, tính công bằng luôn phải xuyên suốt mọi hoàn cảnh, mọi tổ hợp nhân cách.

Thủ đoạn: Phần này là phần operational của leadership. Kỹ năng thuyết trình, kĩ năng tổ hợp thông tin, ra quyết định, đối nhân xử thế, thông thiên văn, tường địa lý, tỏ lòng người.... là đây. Một phần gần như cốt lõi của thủ đoạn là xây thế (positioning). Positioning có thể do chức quyền official or unofficial. Có thế, tự nhiên được bổ sung về lực. Có thế có lực, khuynh đảo lòng người dễ hơn. Lịch sử đầy rẫy các ví dụ sinh động.

Cuối cùng, phải nhấn mạnh tính thống nhất, bổ trợ lẫn nhau của ba yêu tố trên trong mối tương quan hài hòa, phù hợp với hoàn cảnh. Nếu không, ta sẽ có một leadership trống đánh xuôi, kèn thổi ngược, khó mà effective cho được. Ví dụ: đang nêu tư tưởng là trong sạch và tiến bộ mà ông cứ tham như mõ thì ai mà nghe được.

MBA and leadership:

- Có lẽ MBA giúp ta nhiều ở khâu operational (thủ đoạn). Có tấm bằng MBA và MBA network cũng là xây thế đấy.
- MBA cũng phần nào cải thiện tư tưởng cho business leadership. Chúng ta phân tích nhiều cases, thấy nhiều công ty hình thành, phát triển và tiêu vong, giúp ta thấu suốt được nhiều thứ mà ta chưa thấy trước đây.
- Nhân cách: cái này chắc ít thôi, if any.

Vào sửa bạn Thái 1 tí về cách dùng từ tiếng Việt. Thủ đoạn là chỉ phương cách không trong sạch, đê hèn để thực hiện ý đồ. Method là phương pháp. Operation là cách thức hoạt động. Dùng thế này mình đọc cứ thon thót. Có MBA để giúp về.. thủ đoạn nghe choáng quá.

[thai]

Vào sửa bạn Thái 1 tí về cách dùng từ tiếng Việt. Thủ đoạn là chỉ phương cách không trong sạch, đê hèn để thực hiện ý đồ. Method là phương pháp. Operation là cách thức hoạt động. Dùng thế này mình đọc cứ thon thót. Có MBA để giúp về.. thủ đoạn nghe choáng quá.

Hi chị, em dùng từ thủ đoạn là có ý của nó đấy. Method có thể thay bằng từ tactics. Còn em dùng từ operational chứ không dùng operation.

Tks Trưởng ban anyway.

[ngotrung]

Hi chị, em dùng từ thủ đoạn là có ý của nó đấy. Method có thể thay bằng từ tactics. Còn em dùng từ operational chứ không dùng operation.

Tks Trưởng ban anyway.

Chị PA nói từ thủ đoạn là theo nghĩa tiếng Việt, thường được hiểu là thực hiện theo một phương thức không "cao thượng", còn bạn Thái đọc sách tầu nhiều, về cơ bản thì từ thủ đoạn và phương thức chẳng có gì khác nhau.

[dophuonganh]

Lâu lâu em mới vào đọc cẩn thận, thấy topic này hay quá, comment cái.
Thật ra thì em thấy nói là good leader thì vô cùng lắm, vấn đề là từ view của ai thì sẽ có criteria khác nhau. Ví dụ như công ty em thì sẽ chia ra nhiều loại leaders như là leader of others, leaders of leaders, hay leaders of leaders of leaders :) Thế rồi mỗi leader sẽ có đánh giá của cả người lead họ và người do họ lead để tổng hợp lại xem họ rank ở chỗ nào. Mà theo em, cái gì cũng vậy, đã có yếu tố con người thì sẽ có yếu tố chủ quan, khó nói vô cùng.
Lấy một ví dụ, ở công ty em có 1 chị rất được lòng dân, lúc nào cũng ân cần với nhân viên, quan tâm tới từng khía cạnh nhỏ của cuộc sống của nhân viên, mà nhân viên cũng cho rằng chị đấy là người có năng lực, có tầm nhìn. Thế nhưng sếp của chị đấy thì lại chẳng thích chị đấy lắm, vì cho rằng chị ý 'bình dân' quá. Nếu mà lôi scoreboard ra thì team của chị ấy tốt, KPI toàn over performance, EES score (ý kiến của team với leadership) rất rất tốt. Thế nhưng vì sếp không yêu quý lắm nên promotion chance chắc cũng không cao.
Lại có một người khác, team ghét như ma, performance bình thường, nhưng rất được lòng sếp, vì biết lựa sếp, biết manage sếp, sau 8 năm từ staff lên GM :) Nếu nói chuyện với team bạn đấy thì bạn đấy như ác mộng, nhưng trong nhưng bức thư, blog của sếp, thì bạn đấy như thiên thần luôn.

Kể chuyện dài dòng quá. Cuối cùng em chỉ chốt lại một câu là good leaders thì cũng có rất nhiều dạng, tùy là để good với ai và với mục đích gì, và mỗi người khi làm leader có objectives cụ thể thế nào mà thôi. Cái đấy đúng là cần được học, tức là cần có techniques, nhưng có lẽ quan trọng hơn là từ personality và values của mỗi người.

[KKI]

Em rất thích comment của anh Hiển và anh Thái về leadership. Leader chủ yếu là ở vision, influence and ability to motivate.

Em hơi offtrack một chút. Nhưng dường như người ta luôn có xu hướng lẫn lộn giữa leader và manager. Manager thường là người có khả năng quản lý công việc, tăng hiệu quả...trong khi leader thường đưa ra hướng đi đúng, vận động và ảnh hưởng đến người khác để cả tổ chức đạt được mục tiêu.

Muốn làm việc tốt thì thường phải vừa là leader vừa là manager, vì như vậy vừa có vision đúng, vừa motivate được nhân viên và đạt được efficiency.

Trong một công ty, leader chưa chắc đã là manager, thậm chí CEO cũng chưa chắc là leader. Có lẽ cái cốt lõi của việc lead là mọi người nghe, hành động theo một cách tự nguyện và cảm thấy motivated. Ở đây, điểm khác biệt của manager và leader chính là formal authority.

Ngoài ra, có 2 dạng leader là formal leader và informal leader. Thường formal leader vừa là leader vừa có formal authority, còn informal leader thì không có formal authority.

Thêm một điểm nữa là đào tạo manager thường dễ hơn đào tạo leader, vì manager dựa trên các hard skill như accounting, finance, marketing, operation etc... Còn leader thì dựa nhiều hơn trên soft skills. Có người sinh ra đã có những tố chất của leader, và có người phải train mới được, có người thậm chí train cũng rất khó...

[Sarah]

Mình rất thích comment của bạn KKI. Bạn đã phân biệt khá rõ ràng giữa leader và manager. Leadership is mainly about vision and inspiring team members towards the right direction and achieving goals, và có nhiều types of leadership. Do đó không có câu trả lời chung chung cho câu hỏi một good leader cần đạt những tiêu chuẩn nào về tri thức và nhân cách, nhưng a good leader chắc chắn cần phải có hai thứ quality: visionary và influencing. Cần phải có vision để thuyết phục được team members là bạn đang dẫn dắt họ đến chỗ tốt như thế nào, và cần có khả năng inspire, motivate họ làm những việc cần thiết để đưa team/organization đến được chỗ đó.

Câu hỏi "Làm thế nào để trở thành một good leader?" do đó có thể được diễn dịch thành "Làm thế nào để có vision tốt và influence people?" Có những người sinh ra là đã có khiếu sẵn. Nhưng để practice, thì có thể tìm thấy rất nhiều tài liệu, sách vở hướng dẫn rèn luyện hai kĩ năng này. Tùy bạn đang lead nhóm như thế nào, ở đâu, trong hoàn cảnh nào... mà áp dụng cho phù hợp. Ví dụ như để có vision tốt thì có thể thực hiện những bước sau: phải understand the organization, conduct a vision audit, target the vision, set the vision context, develop future scenarios, generate alternative visions, choose the final vision; Còn về hoàn thiện kĩ năng influence people thì cũng có nhiều cách và tiểu xảo, tài liệu có thể tìm thấy khắp nơi trên mạng. Tùy vào những người bạn muốn influence là ai, hiểu người hiểu ta, rồi tìm cách làm cho họ thích mình, share lý tưởng, motivate họ, có thể bạn cần phải adapt hay adjust your personality một chút nhưng cũng cần cố gắng be yourself để cảm thấy comfortable.

Chương trình MBA có giúp mình trở thành một good leader hay không? Thực ra khi apply for MBA, chúng ta somehow cũng đã phải chứng minh với trường là chúng ta có leadership hay good potential to become a good leader rồi. Chắc chắn chương trình MBA ít nhiều cho mình những cơ hội giúp mình trở thành một good leader, hay thậm chí là một "formal leader" (theo cách bạn KKI định nghĩa :) ), như cho mình những cơ hội làm việc nhóm, thuyết trình, cho mình thêm những hiểu biết sâu về business, cách giải quyết vấn đề... giúp mình trở nên nhạy bén, có phương pháp... và do đó có khả năng thuyết phục đồng nghiệp cao hơn, hay ít ra tấm bằng MBA cũng somehow cho bạn cơ hội tốt để leo vào chỗ có authority hay "dọa" thiên hạ nghe lời răm rắp :D. Cái đó còn tùy bạn tận dụng và áp dụng như thế nào.

Trở thành một leader nghe có vẻ rất oai, tuy nhiên, có nhiều người không thích làm leader, không cảm thấy thoải mái khi phải làm leader, nhưng họ vẫn có công việc tốt và sống sung sướng. Do đó, đôi khi cần phải tự hỏi là mình có thực sự muốn làm leader hay không, hay thích làm consultant hơn? Không làm Lưu Bị thì làm Khổng Minh cũng tốt vậy? :D

Ngoài ra còn có một khái niệm nữa mình cũng nhân đây mention luôn là self-leadership. Có thể argue là nếu muốn trở thành effective leaders of others, thì cần phải thưc tập làm một leader tốt của chính mình đã.

http://www.youtube.com/watch?v=TuuTlQ0FzEU

[trangnk]

Em có một số câu hỏi như sau:
1) A good leader phải có những tiêu chuẩn như thế nào về mặt trí thức và nhân cách?
2) Làm thế nào ta trở thành a good leader? (practice như thế nào)
3) MBA có phải là một trong những con đường để trở thành a good leader hay không?

Đông vui quá, em cũng muốn chia sẻ ý kiến :P

Em nghĩ là làm gì có tiêu chuẩn nào về trí thức và nhân cách cho một lãnh đạo được vì mỗi người sẽ có những điểm mạnh và tính cách riêng (lãnh đạo cũng là người cả thôi mà). Nhưng lãnh đạo tốt thì nhất thiết cần phải có phong cách riêng và phát huy được điểm mạnh của mình để bổ trợ phong cách đó.
Tiêu chí khác nữa để một lãnh đạo tốt thì em thiết nghĩ "lãnh đạo tốt là lãnh đạo biết đặt nhân viên làm trung tâm" (Kiểu như Đảng vì dân hay như quan điểm lấy khách hàng làm trung tâm trong marketing là sẽ được lòng người nhiều nhất ạ). Sống vì người khác mà :">

[hnguyen]

Em rất thích comment của anh Hiển và anh Thái về leadership. Leader chủ yếu là ở vision, influence and ability to motivate.

Em hơi offtrack một chút. Nhưng dường như người ta luôn có xu hướng lẫn lộn giữa leader và manager. Manager thường là người có khả năng quản lý công việc, tăng hiệu quả...trong khi leader thường đưa ra hướng đi đúng, vận động và ảnh hưởng đến người khác để cả tổ chức đạt được mục tiêu.

Muốn làm việc tốt thì thường phải vừa là leader vừa là manager, vì như vậy vừa có vision đúng, vừa motivate được nhân viên và đạt được efficiency.

Trong một công ty, leader chưa chắc đã là manager, thậm chí CEO cũng chưa chắc là leader. Có lẽ cái cốt lõi của việc lead là mọi người nghe, hành động theo một cách tự nguyện và cảm thấy motivated. Ở đây, điểm khác biệt của manager và leader chính là formal authority.

Ngoài ra, có 2 dạng leader là formal leader và informal leader. Thường formal leader vừa là leader vừa có formal authority, còn informal leader thì không có formal authority.

Thêm một điểm nữa là đào tạo manager thường dễ hơn đào tạo leader, vì manager dựa trên các hard skill như accounting, finance, marketing, operation etc... Còn leader thì dựa nhiều hơn trên soft skills. Có người sinh ra đã có những tố chất của leader, và có người phải train mới được, có người thậm chí train cũng rất khó...

Cảm ơn Minh Duy. Mình bàn tiếp một chút về leader và manager nhé.

Có lẽ điểm khác biệt lớn nhất giữa leader và manager là leader tạo ra cái "có" từ cái "không có". Ví dụ như chưa có 1 ý tưởng mới nào đó, leader nghĩ ra ý tưởng đó như là "bánh mỳ có thể ăn thay cơm, thậm chí ngon hơn" :P, thuyết phục được một số người tin vào ý tưởng đó và làm những chiếc bánh mỳ đầu tiên, và sau đó có những xưởng bánh mỳ :-)

Manager làm nhiệm vụ quản lý để cho đội ngũ chạy tốt. Nhưng đóng vai trò là vận hành cái cũ nhiều hơn, không khác hoàn toàn về chất. Ví dụ: cần sản xuất gấp đôi sản lượng bánh mỳ cho dịp Christmas vì dân tình măm măm dữ dội :)

So sánh về mặt công việc giữa manager và leader thì leader khó hơn nhiều. Ở phía manager, hệ thống có sẵn rồi, manager như chất dầu bôi trơn để giữ cho hệ thống chạy trơn chu ít ma sát, để mọi người thấy vui vẻ thoái mái :)

Leader thì lúc đầu dường như chẳng có ai theo vì chẳng có lợi lộc gì thấy được ngay và chịu nhiều phỉ báng. Nói trái đất quay quanh mặt trời thì bị bảo là điên, cả xã hội lên án và có khi mất mạng như chơi. Tại sao? Dù leader có lý chăng nữa thì hệ thống cũ muốn bảo về money + power của nó nên sẽ tấn công leader. Và people dưới hệ thống cũ bị ảnh hưởng với cách nghĩ của leader cũ. Leader gây chia rẽ con người.

Chúc các bạn một ngày vui,

Hiển.

[catennacio]

Đây là 1 topic hay. Bài này chỉ chia sẻ kinh nghiệm cá nhân với cách nhìn hơi hướng truyện Tàu 1 chút. Hy vọng có ích cho những ai quan tâm và phần nào trả lời được những câu hỏi của chủ topic.

Tôi đồng ý với bạn thai về tư tưởng, nhân cách, thủ đoạn, và yếu tố ngoại cảnh, nhưng xin được xếp nhân cách lên đầu. Vì sao? Vì con người muốn được người khác nể trọng, follow, thì trước hết phải là 1 người có nhân cách tốt. Ví như Lưu Bị ngày xưa, ông có tư tưởng (khôi phục Hán thất), nhưng nếu ông không nhân nghĩa, thì làm sao nên được nước Thục. Từ Ngũ Hổ Tướng, cho đến Ngọa Long, Phụng Sồ, đề về đầu quân cho Lưu Bị. Lưu Bị không có 1 tài nào đặc biệt (võ công thì tầm thường, không có cái thành nào cắm dùi, bị Tào Tháo đánh chạy te tát), chỉ có thuyết phục, khóc lóc là giỏi (lúc chạy thì nhớ dẫn theo vài vạn dân thường, để mọi người thấy ông nhân nghĩa). Nhưng như vậy mà đã được 1/3 thiên hạ.

Một người lãnh đạo giỏi, thì khả năng thành công sẽ cao hơn nhiều so với 1 người có tiềm lực, nhưng không biết lãnh đạo. Chung quy 1 con người lãnh đạo thành công, tôi nghĩ 4 chữ sau đây là rất quan trọng: Tâm, Trí, Đức, Tài. Chữ Tâm đứng đầu.

Tâm

Tâm là cái tâm đối với người khác, đối với công việc. Làm gì cũng nghĩ cho người khác rồi mới tới mình. Trong công việc thì yêu nghề, willing to work overtime even you know you won't be paid, just because you want a higher result. Khi mình có Tâm với mọi người, thì mọi người cũng sẽ có Tâm với mình.

Ví dụ trong công việc, đối với người vào sau mình, nhưng nếu họ làm tốt công việc của họ, và mình thấy được potential của người đó có thể làm được chức vụ cao hơn (mình), thì hãy đề bạc người đó. Điều đó tốt cho cả công việc (và dĩ nhiên mình cũng sẽ có lợi) và bản thân người kia. Nếu như vì đố kị, không đề bạt, ém tài, thì không có ai được lợi ở đây cả, về công ty, lẫn cá nhân.

Hầu hết chữ Tâm thể hiện rõ nhất trong cuộc sống. Xin lấy ví dụ một người mà tôi biết. Anh này kinh nghiệm làm việc đầy mình với vị trí chỉ sau President thôi, presentation skill theo tôi là exceptional, science knowledge là beyond what I can imagine, political knowledge and interest are outstanding. Tôi còn cảm thấy may mắn là gặp được 1 người như vậy và đã từng có ý muốn work together để làm 1 cái start-up. Nhưng, người này mặt trước thì chơi với bạn, mặt sau thì dòm ngó vợ bạn. Hơn nữa, 1 tuần sau khi chia tay bạn gái (5-6 năm tình cảm) thì đã có bạn gái mới (không biết có trước chưa). Người bạn gái này buộc phải tìm apartment khác để ở (chắc không thể nhìn mặt nhau), và cả chiếc lexus cô đứng tên cũng để lại cho anh ta chạy (vì anh ta trả payment). Sound fair, right? Với 1 người như vậy, thì làm sao có ai dám đạt niềm tin để làm việc cùng? Tôi thấy đáng tiếc cho người đó, có đủ yếu tố để trở thành 1 lãnh đạo giỏi, nhưng tôi nghi ngờ về khả năng đó, chỉ vì không có chữ Tâm.

Trí

Cái này phụ thuộc vào kinh nghiệm của mỗi người. Nói theo thai (chắc là Thái) thì đó là method để đối xử với người khác, và qua đó đạt được điều mình muốn. Leading không phải là bảo người ta làm điều A, điều B, mà là tác động đến suy nghĩ, tư tưởng của họ và qua đó họ sẽ làm 1 cách tự nguyện (cái gì làm tự nguyện cũng đạt kết quả cao hơn cái bị bắt buộc làm).

Để influence được mọi người thì ngoài interpersonal skill ra, thì mình phải positioning được mình trong môi trường đó, như anh Thái nói. Nói đến cái này thì phải nói đến vấn đề "địa lợi". Không phải ngẫu nhiên mà Ngô Tôn Quyền được 1/3 thiên hạ. Tôn Quyền không có tướng tài (coi truyện có mỗi Châu Du, mà người này vì thua Khổng Minh về trí cộng với sự đố kỵ cũng chết sớm), binh không mạnh (chủ yếu lính thủy, mà lính thủy thì làm sao bì được với quân mã tinh nhuệ của Tào nếu muốn đánh tới Lạc Vương?), nhưng bù lại ông này có được con sông Dương Tử mà đánh thắng Xích Bích. Dĩ nhiên phải tính tới liên quân với Lưu Bị, rồi đủ mọi loại kế trong đó (khổ nhục, phản gián, liên hoàn, trong phim Xích Bích mới còn có cả mỹ nhân kế nữa) nhưng nếu không có con sông thì làm sao quân Tào chùn bước, rồi khi bị đốt thì dẫm đạp lên nhau mà chết (vì không biết bơi).

Trở lại với topic, việc xây dựng 1 cái "thế" cho mình rất quan trọng, nếu muốn influence người khác. Nếu bạn muốn 1 job tàn tàn, ngày 8 tiếng, miễn sao mỗi tháng có check về thì không cần phải care tới cái này, chỉ cần làm việc tốt chăm chỉ là được. Thời bây giờ không còn đánh nhau, thế ở đây cũng không phải sông núi gì cả. Đó là cách người khác perceive về bạn, về vai trò của bạn trong công ty. Để xây dựng thế, thì việc hiểu rõ “thiên hạ” là điều cực kỳ cần thiết.

Tôi nghĩ tìm hiểu mọi người và vai trò của mỗi người trong công ty là điều đầu tiên nên làm. Ví dụ như anh A là “đại ca lãnh đạo”, anh B là người pull string đằng sau các quyết định của sếp, chẳng hạn. Đối với mỗi loại người khác nhau mà bạn sẽ có những cách tiếp cận khác nhau. Dễ nhất là hãy tìm hiểu sở thích của mỗi người. Muốn “làm thân” thì phải nói chuyện, giao tiếp nhiều. Con người thì thường thích nói về những điều mình thích. Khi bạn biết người khác thích cái gì, thì khi nói chuyện sẽ dễ dàng rồi. Nếu bạn có kiến thức về cái đó thì tốt, không thì phải research thôi. Kinh nghiệm bản thân, anh “đại ca lãnh đạo” của công ty tôi thì thích kiếm deal tốt mua đồ (mà cái này là expertise của tôi rồi), nên việc xây dựng mối quan hệ tốt cũng không khó. Hay mấy đứa engineer khác đứa thì thích video game (street fighter), đứa thì thích đọc manga. Tôi lâu không chơi street fighter, nhà không có play station, cũng ráng lên mạng tìm tòi về tuyệt chiêu này nọ, rồi cũng ráng đọc vài cái manga (trước giờ đọc toàn subasa). Sau khi thiết lập được quan hệ tốt, họ đã giúp đỡ tôi rất nhiều trong công việc. In fact, their contribution played a crucial role to my biggest achievement in the company.

Khi bạn có mối quan hệ tốt với mọi người, bạn cũng chưa thể influence họ được. Bạn phải có khả năng convince người khác. Mà muốn convince người khác thì trước hết, bạn phải convince được chính mình đã (cái này là bí kiếp nhe). Tôi còn nhớ hồi lớp 6 lúc VN mới ra máy tính PC, tôi muốn ba mẹ mua cho mình 1 cái, mà ba tôi không chịu. Vấn đề là tôi chưa biết mình sẽ làm gì với cái máy đó. Sau đó tôi mới dẫn mẹ đi nhà sách Fahasa, mua cuốn “Tổng hợp các lệnh MS-DOS” (cái này cũng phải nói là hơi gian chút :D). Sau đó tôi đọc hết trong vòng vài ngày, và quan trọng hơn là tôi cảm thấy ham thích, và mình có thể làm được rất nhiều thứ. Ba mẹ thấy tôi ham đọc sách vi tính như vậy cũng mừng. Khi xin ba mua máy, tôi dùng những lý lẽ khi mình tự thuyết phục mình để trình bày với ba me (vd như mình sẽ làm được chương trình này, mẹ sẽ chơi được game kia, tập lập trình, tập tư duy…) thì sau đó được chấp nhận. Bottom line, khi bạn thuyết phục được chính mình rồi, bạn sẽ dùng những argument đó để thuyết phục người khác, và những argument của bạn sẽ khó mà trùng lập và rất original, bởi vì nó xuất phát từ chính bạn. Điều này cũng giống như khi bạn muốn apply vào 1 job, bạn có tự hỏi mình có khả năng làm việc này hay không? Bạn có thật sự thích làm hay không? What makes you you? Why you? Khi bạn tự trả lởi được những câu trên thì khả năng bạn được nhận sẽ cao hơn.

Khi tìm được argument rồi thì để influence được người khác, bạn phải biết cách present nữa. Giống như là viết resume hay essay vậy. Argument của bạn có thể phục vụ cho chính bạn, nhưng để thuyết phục người khác, argument đó cũng phải có lợi cho họ nữa. Ví dụ hồi xưa, tôi thích cây súng nhựa mà khi bắn phát ra được 7 thứ âm thanh (ò í e, cứu hỏa etc), đèn chớp chớp; nhưng tôi đòi ba mẹ mãi mà không được mua cho. Vì trong mắt người lớn, đồ chơi là tốn tiền, mua súng là cổ vũ bạo lực… Tôi xin mãi không được, về suy nghĩ lại thì vấn đề là do tôi không biết cách thuyết phục người khác, chứ không phải vì ba mẹ sợ tốn tiền. Sau 1 thời gian suy nghĩ, tôi mới nói với ba tôi “ba mua cho con đi, có cây súng con chơi rồi ba mẹ khỏi để ý canh chừng con nữa, và con đi đâu ba mẹ cũng biết”. Sau đó ba tôi mới mua cho cây súng đó.

Là 1 người lãnh đạo giỏi, ngoài khả năng tạo ảnh hưởng, phải có khả năng inspire anh em để mọi người làm việc vượt năng suất. Sẽ chẳng ích gì khi manager 1 mình làm việc hard, còn nhân viên thì làm trả nợ. Những phương pháp như team building này nọ đã có nhiều người nói rồi, tôi xin chia sẻ nói về cách thức tôi tự rút ra được và cảm thấy rất hiệu quả.

Trong công việc, kiểu gì bạn cũng phải nhờ vả người khác giúp đỡ. So how to ask them for help, even it’s not their job and you’re not their manager? Phải inspire họ để họ làm chứ. Làm sao? Cách dễ nhất là bạn phải let them know là bạn trust in their ability to handle the task, and no one else could do better than them. Cái trust này cũng phải là thật sự nhe, nghĩa là bạn cũng phải tin điều đó, nếu không là hư bột hư đường hết, lúc đó người chịu trách nhiệm là bạn đó (not their task). Để influence mọi người, thì phải làm họ trust mình. Nên nhớ, trust is not given, trust is earned. Muốn người khác trust mình, thì trước nhất mình phải trust người ta. Sẽ chẳng thể nói ai nghe nếu bạn không giữ đúng lời hứa, và bạn cũng cũng chẳng tin những gì họ nói. Cứ cho sự tin tưởng (dĩ nhiên phải có backup plan), bạn sẽ nhận được sự tin tưởng. Nếu bạn consistently giữ đúng lời bạn nói (từ những cái nhỏ nhặt như tomorrow I will bring you the book), và bạn luôn tin tưởng vào khả năng người ta, thì cơ hội bạn nhận được sự tin tưởng càng lớn. Mặt khác, khi con người cảm thấy tự hào về bản thân mình (tự sướng phồng mang trợn má chụp hình :D) thì họ sẽ willing làm việc đó, và làm với niềm kiêu hãnh (ôi sao mình đẹp thế nhỉ?)

Đức

Nghĩa là đừng làm điều gì thất đức, ăn ở tu nhân tích đức cho con cháu. Những bài học đạo đức chúng ta đã được học từ hồi cấp 1. Không tham của người (đừng biến đồ công ty thành đồ mình, even là 1 cây viết), không đặt điều nói xấu (đừng gièm pha người khác trong công việc vì nghĩ mình xứng đáng hơn anh ta), etc... Cái này nói thì dễ, nhưng làm thì chưa chắc. Trong số chúng ta ai cũng ít nhất 1 lần nghĩ xấu, nói xấu về người khác. Hơn nữa, vì những yếu tố này nọ (mostly profit) mà làm những việc "thất đức" thì cũng nhiều.

Tôi có 1 người dì bên nội, là đầu nậu nhập thuốc tây về để phân phối cho toàn miền Nam. Bà này cực giàu, mười mấy năm trước đã có thể lì xì cho anh em tôi mỗi đứa 300usd vào dịp Tết. Kinh doanh thuốc tây không xấu, nhưng nhập rẻ, bán với giá cao, đặc biệt là thuốc đặc trị cho những bệnh hiểm nghèo thì giá cực cao. Bà có 2 người con, người con đầu với chú tôi thì thành công, cũng du học, rồi mở công ty riêng, nói chung là tương lai sáng lạn. Sau chú tôi mất, bà đi bước nữa với ông chuyên nhập thuốc tây kia, và cũng có 1 người con, nhưng đứa này thì không may bị down down, giờ đã hơn 20 tuổi mà vẫn chưa học xong cấp 2. Như vậy cho dù giàu cách mấy, cũng không thể gọi là thành công được. Nếu người cấp dưới nhìn thấy việc mình làm, cũng không thể phục được, từ đó mình cũng không influence họ được. Nếu như Lưu Bị ngày xưa bỏ mấy vạn dân để chạy thì làm sao ngày sau có được thiên hạ, có bao nhiêu tướng tài theo phò tá?

Tài

Chữ này xếp cuối, nhưng cũng không kém phần quan trọng. Đó là khả năng bạn có thể hòan thành được công việc được giao hay không? Lỡ như không ai giúp bạn thì bạn có tự làm được không? Có những chữ trên, mà không có chữ Tài này cũng khó để có thể thành 1 lãnh đạo giỏi. Khi có đủ thiên thời, địa lợi, nhân hòa, mà không có tài năng thì cờ đến tay cũng không phất được. Làm sao bạn lãnh đạo được người khác khi mà bạn không có khả năng làm việc đó. Khi bạn làm tới manager level, bạn có thể không biết chi tiết các bước nhưng ít ra cũng phải có cái nhìn tổng thể. Khi bạn làm project manager không trực tiếp code, nhưng at least là khi người khác hỏi về design pattern, hay component design, bạn cũng phải biết hay cùng lắm là chỉ chỗ để người hỏi tự research.

Theo tôi nghĩ người lãnh đạo nào cũng cần phải học hỏi liên tục, cho nên intrapersonal skill rất quan trọng. Đó là khả năng tự vấn, tự reflect bản thân, khả năng tự tìm ra điểm yếu để khắc phục (nếu có người chỉ ra thì quá tốt, nhưng hầu hết cấp dưới ít ai nói điểm yếu kém của lãnh đạo mình hết). Không bỏ qua những lời chỉ trích nào dù nhỏ nhất. Có thái độ cầu thị khi người khác có ý kiến khác với mình, etc... là những điều nên (phải) làm.

Bài này viết một mạch, làm biếng coi lại (dài quá), nên có chỗ nào văn phong không trôi chảy hay spelling thì mọi người bỏ qua nhé. Xin tiếp nhận mọi ý kiến.

[lehang267]

Cám ơn bài viết tâm huyết của bạn Duy, nhưng mình hơi bị confused giữa Tâm với Đức. Có giống integrity và ethics?

[fiesta]

Đọc cả bài của bạn Duy mình cảm thấy confused, một phần giống chị Hằng: sự khác nhau giữa "tâm" và "đức". Mình còn confused giữ "trí" và "tài". Cái "trí" bạn nói là trí tuệ? Hay là "ý chí", nếu là "trí tuệ" thì khác gì tài, còn nếu là "ý chí" thì là "chí" không phải là "trí".
Tổng hợp lại, chắc tâm và tài là đủ rồi.
Như cụ Nguyễn Du nói: Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài.

[kelvin0951]

Một topic rất hay. Cảm ơn vì những chia sẻ rất thú vị.:-bd

[dungtt27]

Cảm ơn anh Duy có bài viết rất hay. Quan điểm của em từ trước tới giờ cũng hoàn toàn giống quan điểm mà anh đưa.

Em có biết một người từ lâu rồi, Ông thực sự là một leader. Mặc dù ông không được học nhiều, về chuyên môn thì khá tốt vì có kinh nghiệm nhiều, nhưng điều nổi bật nhất ở Ông đó chính là cái Tâm của một con người. Và chính sự giản dị luôn cọ xát với nhân viên, coi họ cũng như những người thân của mình là điều mà khiến họ phải kính nể.

Theo quan điểm của em, trong kinh doanh Tâm có thể thu hẹp trong phạm vi Công ty, tức là cách hành xử của leader với những người khác như thế nào. Còn Đức có thể hiểu rộng hơn, môi trường bên ngoài công ty. Chính là cách mà người lãnh đạo đó làm kinh doanh, phát triển Công ty của họ. Không phải bất chấp các thủ đoạn để đạt được mục tiêu của mình. Ý như reo gió gặp bão.

[catennacio]

Cảm ơn mọi người về feedback.

Về vấn đề bạn lehang sinh ngày 26 tháng 7 confused, tôi nghĩ như thế này. Thực ra khó mà dịch từ những khái niệm phương Đông này ra ngôn ngữ phương Tây. Ví dụ như tu thân (cultivate the self) - tề gia (regulate the family) - trị quốc (govern the state)- bình thiên hạ (pacify the world) (tham khảo từ status của 1 bạn trên facebook), nếu bạn tra từ điển ngược lại tiếng Việt thì sẽ thấy nghe kỳ kỳ. Cho nên dịch và hiểu như thế nào phụ thuộc vào kinh nghiệm, môi trường sống, sự giáo dục từ nhỏ của mỗi con người thôi.

Thêm ví dụ nữa, tôi từng biết 1 người nói thế này khi được hỏi là 2 vợ chồng cô ta thì ai chăm sóc ai hơn: "Ba mẹ sinh tôi ra tôi chưa chăm sóc lại được ngày nào, vậy tại sao tôi phải chăm sóc ổng?". Hoặc như câu nói ấn tượng của Samantha trong Sex and the City: "Baby, I love you, but sorry, I love myself more". Rõ ràng họ không làm điều gì "thất đức" hại đến người khác, nhưng họ cũng không có Tâm với những người xung quanh.

Như vậy, liệu Tâm có phải là ích kỷ? Tôi nghĩ, Tâm rộng hơn nhiều. Nếu bạn lười nhác trong công việc, làm hết giờ rồi về, thì cũng có thể gọi là thiếu đi cái Tâm trong nghề. Hoặc nếu bạn nhận ra tài năng của người khác mà promote họ, cũng có thể nói bạn có Tâm với người đó và công việc.

Chữ Đức nếu dịch là ethic thì tôi nghĩ cũng chưa capture được hết ý của nó. Ví dụ tôi giàu, tôi làm từ thiện, người đời sẽ nói tôi là người nhân đức, ăn ở có đức. Chữ ethic mang ý nghĩa về "đừng làm việc gì xấu" nhiều hơn. Ví dụ bạn lấy tài liệu công ty đem bán cho đối thủ, thì gọi là unethical conduct. Tuy nhiên chữ Đức lại bao gồm cả ý trên.

Cho nên chữ Tâm tôi cũng không biết dịch thế nào cho đúng, hoặc giả tôi chưa đến trình độ đó để diễn giải.

Còn bạn fiesta, nếu bạn nghĩ tới Trương Phi thì sẽ phân biệt được rõ ràng giữa Trí và Tài.

Bạn dungtt27 cũng nêu được 1 ý rất hay. Đó là chữ Tâm còn bao gồm hòa đồng với mọi người nữa. Nếu bạn là sếp mà có thể ngồi ăn cơm trưa ở quán cơm nhếch nhác 10K, hoặc uống cafe lề đường 2K (hình như giờ cũng lên 5K hay 10K rồi) với nhân viên mình để tìm hiểu tâm tư nguyện vọng của họ thì điều đó còn gì tuyệt hơn. Chứng tỏ bạn quan tâm, hòa đồng và bình dân. Có cơm ăn cơm chung, có thịt ăn thịt chung. Lo gì nhân viên không chiến đấu hết mình vì bạn?

Thực ra trong kinh doanh, ai cũng có thủ đoạn hết. Quan trọng là thủ đoạn của bạn có chính đáng hay không, có làm hại đến ai hay không. Để define sự chính đáng này còn phải thuộc vào cái môi trường văn hóa nữa. Có 1 số điều chấp nhận được ở nền văn hóa này nhưng không được chấp nhận ở nền văn hóa kia. Lobby cũng là 1 thủ đoạn vậy, tổng thống tranh cử cũng phải lobby, muốn thông qua health care cũng phải lobby. Vậy thủ đoạn không xấu, vấn đề là nó được execute như thế nào (để người ta nghe) thôi.

Vẫn phải trở lại topic. Theo tôi khái niệm về 1 người lãnh đạo giỏi khó mà diễn đạt thành lời được. Nó bao gồm cả quá trình sống, tích lũy, chắt lọc kinh nghiệm cộng với quan điểm cá nhân về cuộc đời, và quan điểm đó cũng phải phù hợp với nhiều người trong môi trường đó nữa. Những câu hỏi kiểu "how to" như thế này thật ra không thể trả lời được. Mỗi người có 1 cách "how to" riêng, tùy thuộc vào điểm mạnh điểm yếu của mình. Nếu anh không nhanh trí, không nói giỏi, làm sao anh lobby, influence? Nhưng bù lại anh làm việc chăm chỉ như con ong, climb the corporate ladder từng bước từng bước 1, cuối cùng anh cũng đến được đích mình mong muốn.