Văn hóa Đông và Tây: Kiến và ong?

[Son]

Đọc và thấy những hình minh họa rất đúng >:D<.

Màu xanh: Tây, màu đỏ: Đông

http://img192.imageshack.us/img192/8027/110qjx.jpg
“Trình bày ý kiến”

http://img600.imageshack.us/img600/8533/111rm.jpg
“Ông sếp”

http://img202.imageshack.us/img202/5101/112if.jpg
"Lối sống”

http://img72.imageshack.us/img72/4624/113my.jpg
“Bực mình”

http://img189.imageshack.us/img189/1179/114qv.jpg
“Trẻ em”

http://img17.imageshack.us/img17/4193/115fy.jpg
“Xếp hàng”

http://img686.imageshack.us/img686/4263/116kv.jpg
“Cuộc sống người già”

http://img440.imageshack.us/img440/9377/117k.jpg
“Tiệc tùng”

http://img259.imageshack.us/img259/3559/118kc.jpg
“Quan hệ xã hội”

http://img293.imageshack.us/img293/3248/119a.jpg
“Nói chuyện tại nhà hàng”

http://img717.imageshack.us/img717/7268/120gt.jpg
“Tính đúng giờ”

http://img602.imageshack.us/img602/4913/121bv.jpg
“Cái tôi”

http://img31.imageshack.us/img31/8273/122cy.jpg
“Du lịch”



Nguồn: http://dantri.com.vn/c135/s702-436956/van-hoa-dong-va-tay-kien-va-ong.htm

[KKI]

Nói chung là thấy rất nhiều điểm đúng, cám ơn bác Sơn nhé.

[ChickenSoup]

Mình thấy người phương đông cái tôi rất là to mà? Hay là cái tôi của người phương tây to hơn?

Cái tôi và tính cá nhân không có giống nhau.

[Carefree]

Mình thấy người phương đông cái tôi rất là to mà? Hay là cái tôi của người phương tây to hơn?

Cái tôi và tính cá nhân không có giống nhau.

Ở đây chắc người viết muốn nói là phương Tây thì theo chủ nghĩa cá nhân nhiều hơn và thường đặt cái tôi lên trên, trong khi phương Đông thì thường theo "cộng đồng" (conformity) hơn và nhiều khi sống vì những expectation và những giá trị xã hội đặt lên mình nhiều hơn.

[KKI]

@ Bạn Cháo Gà: Theo cảm nhận của mình thì cái tôi cá nhân của phương Đông cũng lớn nhưng với điều kiện là địa vị của người đó phải cao. Với địa vị cao cộng với power distance đặc trưng của phương Đông rất cao nên cái dạng "trên bảo dưới phải nghe" rất phổ biến trong các nền văn hóa Châu Á.

Mình nhớ có một bác tên là Geert Hofstede đưa ra cái thuyết 5D về văn hóa gồm power distance index, individualism, masculinity, uncertainty avoidance và long term orientation. Dựa trên năm yếu tố này người ta so sánh văn hóa của các dân tộc/đất nước và đưa ra một chỉ số áng chừng cho mỗi nước.

Ví dụ, đây là 5D của Trung Quốc http://www.geert-hofstede.com/hofstede_china.shtml và đây là 5D của Mỹ so với VN http://www.multicsd.org/doku.php?id=vietnam.

[rosefairy]

Hay quá! Chuẩn không cần chỉnh! :D

[kelvin0951]

Rất thú vị

[solemio]

Theo cá nhân solemio nghĩ thì cái tôi của người châu Á cũng rất to, không kém phương Tây đâu, chẳng qua là truyền thống của mình là không thường thể hiện nó ra ngoài. Có thể một người chẳng có địa vị xã hội to tát gì, nhưng trong một cộng đồng nhỏ, thân quen như gia đình, bạn bè, làng xóm, (nhất là khi đối diện với người có vai vế, tuổi tác, trình độ thua mình) thì cái tôi của người châu Á dễ bộc lộ hơn (ví dụ con cái không được cãi bố mẹ, nhân viên không được qua mặt sếp...). Cái tôi của người châu Á cũng thể hiện trong các ứng xử với nhau,ví dụ trong kinh doanh nếu đối tác ngoài sự hợp lý còn đưa ra được cái hợp tình và thể hiện được personal respectation/understanding thì thường dễ được chấp nhận hơn.

Còn về khía cạnh cộng đồng thì tuy mọi người thường nói người châu Á có tính cộng đồng cao hơn, nhưng solemio thấy cũng tùy tình huống: ví dụ người Việt mình chẳng hạn, đúng là rất tôn trọng và ngại dư luận xã hội, nhưng hành động vì lợi ích chung của xã hội, công tác cộng đồng hình như là không mạnh bằng phương tây.

[1u29]

Theo cá nhân solemio nghĩ thì cái tôi của người châu Á cũng rất to, không kém phương Tây đâu, chẳng qua là truyền thống của mình là không thường thể hiện nó ra ngoài. Có thể một người chẳng có địa vị xã hội to tát gì, nhưng trong một cộng đồng nhỏ, thân quen như gia đình, bạn bè, làng xóm, (nhất là khi đối diện với người có vai vế, tuổi tác, trình độ thua mình) thì cái tôi của người châu Á dễ bộc lộ hơn (ví dụ con cái không được cãi bố mẹ, nhân viên không được qua mặt sếp...). Cái tôi của người châu Á cũng thể hiện trong các ứng xử với nhau,ví dụ trong kinh doanh nếu đối tác ngoài sự hợp lý còn đưa ra được cái hợp tình và thể hiện được personal respectation/understanding thì thường dễ được chấp nhận hơn.

Còn về khía cạnh cộng đồng thì tuy mọi người thường nói người châu Á có tính cộng đồng cao hơn, nhưng solemio thấy cũng tùy tình huống: ví dụ người Việt mình chẳng hạn, đúng là rất tôn trọng và ngại dư luận xã hội, nhưng hành động vì lợi ích chung của xã hội, công tác cộng đồng hình như là không mạnh bằng phương tây.

Mình nghĩ cái này là do cách dịch thôi. Nếu nói về ego mà nói phương Tây mạnh hơn châu Á thì không đúng, cứ thử nhìn vào việc tranh luận xem, hơi 1 tí là tự ái, là chỉ trích cá nhân, chưa kể lôi cả họ hàng cha mẹ người ta vào mạt sát để chứng minh cái đúng của mình.

Như Giao Chi nhận xét, cái này đúng hơn là chủ nghĩa cá nhân và tự do cá nhân. Phương tây ít can thiệp, ít soi mói vào cuộc sống của người khác (ít chứ không phải không) hơn là châu Á. Phương Tây khuyến khích sự phát triển cá tính riêng trong khi châu Á đề cao việc 1 người giống như mọi người. Tương tự tính cộng đồng cũng vậy, ở 1 khía cạnh nào đó nó chủ yếu là do ý muốn được hòa nhập, sợ sự khác biệt, phê phán sự khác biệt, chứ không phải là hành động vì lợi ích chung.

Nói chung bên nào cũng có cái hay cái dở, cơ bản là người nào sống ở xã hội phù hợp với những giá trị cơ bản của họ thì họ hạnh phúc thôi.

[solemio]

bạn Phương Anh nhắc đến chuyện cách dịch mình mới để ý ở trên bạn Trâm có nói đến chữ conformity... solemio hiểu lệch thành community. Đúng là châu Á thích hòa nhập và muốn bản thân mình giống đa số mọi người hơn (trừ một số ngoại lệ như việc nhiều người Châu Á thích chơi trội và show off hơn, kiểu như mốt xài hàng độc ở mình vậy)

[duli]

Em thấy có cái xếp hàng thấy tâm đắc nhất :D

[MBAwannabe]

Nói về cái tính đúng giờ thì đúng là chán người Á Đông mình thật! Cứ toàn xài giờ dây thun không thôi. Tặng mấy bạn bài blog mình 'lụm' được nè :D Nói về 'tính đúng giờ' của người Việt:

Một trong những tính xấu tương đối “nổi tiếng” nhất của người Việt, trong cũng như ngoài nước, là rất ít khi đúng giờ. Họp, phải chờ đợi nhau là chuyện bình thường. Tiệc tùng đến trễ cả một, hai tiếng cũng là chuyện bình thường. Các buổi văn nghệ hay ra mắt sách ít khi có thể bắt đầu đúng giờ quy định. Lý do: “vắng vẻ quá”. Đành phải chờ. Có khi chờ nửa tiếng. Cũng có khi chờ cả tiếng. Mòn mỏi.

Có lẽ biết tính nhau quá nên trong các tiệc cưới của người Việt tại Úc, người ta thường “ăn gian”, ghi thời điểm bắt đầu rất sớm, thường là sáu giờ rưỡi chiều, lúc, theo kinh nghiệm của tôi, ở nhà hàng… chưa có ai cả.

Nhớ, lúc tôi mới qua Úc, nhận được thiệp cưới như thế từ một sinh viên, đúng sáu giờ rưỡi, tôi có mặt. Nhà hàng vắng tanh. Các nhân viên đang dọn bàn ghế. Cô dâu chú rể chưa tới. Nhà trai nhà gái chưa ai tới. Tôi đi loanh quanh, gần nửa tiếng sau, trở lại, cũng chỉ thưa thớt năm ba người đến sớm. Nản quá, tôi đi đến một tiệm gần đó, uống cà phê chờ tiếp đến bảy giờ rưỡi. Lúc trở lại nhà hàng, vẫn thấy là mình đến quá sớm.

Lần khác, tôi dự đám cưới con gái một người bạn đồng nghiệp. Thiệp mời vẫn ghi là tiệc cưới bắt đầu từ 6:30. Người bạn nhờ tôi đến sớm để thù tiếp một số bạn bè người Úc trong trường giùm anh. Đúng giờ, tôi tới. Chỉ có mấy người bạn Úc. Chúng tôi ngồi chung một bàn, uống nước và tán gẫu, chờ.

Chờ đến khoảng 7 giờ mới thấy gia đình cô dâu chú rể đến; khoảng bảy rưỡi mới thấy khách khứa lục đục đến. Hơn 8 giờ nghi lễ mới bắt đầu. Người này nói. Người kia nói. Nâng ly chúc mừng nhau. Đến gần 9 giờ, thức ăn mới dọn ra. Lúc ấy hầu hết các bạn người Úc đều đứng dậy cáo về. Lý do: Họ đã quá mệt mỏi sau gần ba tiếng chờ đợi!

Rút kinh nghiệm từ nhiều đám cưới trước, sau này, bất kể thiệp cưới ghi mấy giờ, tôi cứ đủng đỉnh chờ đến khoảng sau 7 giờ mới đến. Vẫn chưa muộn.

Mà, nói cho công bằng, không phải chỉ có người Việt Nam. Phần lớn dân châu Á (trừ Nhật Bản) và châu Phi đều có thói quen không đúng giờ như vậy.

Tại sao?

Tôi nghĩ lý do chính: dấu ấn của nền văn hóa nông nghiệp.

Nên nhớ: người ta chỉ có ý niệm về sự đúng giờ khi đã có đồng hồ. Mà đồng hồ lại là sản phẩm của công nghiệp. Công nghiệp càng phát triển, ý niệm về giờ giấc lại càng cần chính xác, chính xác không phải từng giờ, từng phút mà còn, thậm chí, từng giây. Với lối sản xuất theo dây chuyền, một sản phẩm của kỹ nghệ hoá và tự động hoá, nhu cầu đúng giờ lại càng cần thiết. Khi người này đúng giờ, người kia cũng cần đúng giờ theo. Kết quả là cả guồng máy, từ sản xuất đến hành chính, đều chạy đúng giờ. Mở cửa: đúng giờ. Họp hành: đúng giờ. Xã hội xem việc đúng giờ như một đức tính cần thiết của mọi công dân. Khi xét tuyển công nhân viên chức, những người lãnh đạo và quản lý cũng xem tính đúng giờ như một điều kiện quan trọng. Dạy học lâu năm, tôi thường được yêu cầu viết thư giới thiệu cho nhiều sinh viên mới tốt nghiệp đang kiếm việc làm. Trong các mẫu thư ấy, bao giờ cũng có một chi tiết: sinh viên ấy có nộp bài đúng thời hạn hay không; có đáng tin cậy về giờ giấc hay không.

Vì muốn đúng giờ nên ai nấy đều hối hả. Xe cộ thì có những chuyến tốc hành. Đường xá thì có những lối cao tốc. Ăn thì có thức ăn nhanh. Uống thì loại cà phê pha sẵn hoặc pha bằng máy. Chương trình trên tivi hay radio thì được tính từng giây một. Và ở đâu cũng có đồng hồ. Trong nhà có đồng hồ. Trong hãng có đồng hồ. Ngay ngoài phố, người ta cũng treo những chiếc đồng hồ lớn. Mọi sinh hoạt đều quay vòng theo những chiếc đồng hồ ấy.

Trong xã hội nông nghiệp, nhất là nông nghiệp theo lối cổ điển ở Việt Nam ngày trước cũng như hiện nay, ngược lại, người ta làm việc theo nhịp điệu tự nhiên. Trong cái gọi là nhịp điệu tự nhiên ấy, quan trọng nhất là mùa. Người ta gieo hạt theo mùa. Gặt hái theo mùa. Nghỉ ngơi theo mùa. Bên cạnh mùa là thời gian cụ thể trong ngày. Không phải thời gian khách quan. Mà là thời gian cụ thể, căn cứ vào mặt trời và mặt trăng.

Xưa, không ai có đồng hồ. Và họ cũng chẳng cần đồng hồ. Sáng, nghe gà gáy thì dậy nấu cơm. Mặt trời lên thì dắt trâu bò ra đồng. Đứng bóng thì nghỉ, ăn trưa. Chiều, mặt trời lặn hoặc sắp lặn thì lại lùa trâu về. Người ta thường ăn tối trước khi trời sụp tối hẳn. Ăn xong, nghỉ một lát thì đi ngủ. Rất hiếm khi người ta làm trái theo cái nhịp điệu tự nhiên ấy. Mà làm trái cũng không được. Nếu căn cứ vào đồng hồ, ví dụ vào mùa đông, ra đồng quá sớm, trước khi mặt trời mọc thì cũng chẳng để làm gì.

Hơn nữa, trong hoạt động đồng áng, sớm hay muộn một lát, thậm chí, một hai giờ, cũng chẳng chết ai cả. Làm sớm thì nghỉ sớm. Làm muộn thì nghỉ muộn. Đang làm việc, trời đổ mưa thì tìm chỗ trú. Việc hôm nay chưa xong thì ngày mai hay ngày mốt làm tiếp.

Những thói quen trong sinh hoạt từng kéo dài cả hàng ngàn năm như vậy không dễ gì phai nhạt được. Huống gì ở Việt Nam, chúng ta chưa bao giờ trải qua một giai đoạn quan trọng trong lịch sử Tây phương: hiện đại hoá với hai nội dung chính là kỹ nghệ hoá và tự động hoá. Việc đúng giờ, với chúng ta, rõ ràng, chưa phải là một thói quen. Sống ở ngoại quốc, vì nhu cầu sinh sống, khi làm việc, người ta phải cố gắng đúng giờ. Không đúng giờ thì bị trừ lương, thậm chí, bị đuổi việc. Nhưng về phương diện xã hội, trong các cuộc họp hành, văn nghệ, tiệc tùng, lúc không ai có quyền trừng phạt ai, chúng ta thường trở về thói quen cố hữu: lề mề, đủng đỉnh, chậm chạp.

Thành ra, làm gì cũng phải chờ nhau.

Chờ đến mòn mỏi.

[nhuanh]

Nhớ, lúc tôi mới qua Úc, nhận được thiệp cưới như thế từ một sinh viên, đúng sáu giờ rưỡi, tôi có mặt. Nhà hàng vắng tanh. Các nhân viên đang dọn bàn ghế. Cô dâu chú rể chưa tới. Nhà trai nhà gái chưa ai tới. Tôi đi loanh quanh, gần nửa tiếng sau, trở lại, cũng chỉ thưa thớt năm ba người đến sớm. Nản quá, tôi đi đến một tiệm gần đó, uống cà phê chờ tiếp đến bảy giờ rưỡi. Lúc trở lại nhà hàng, vẫn thấy là mình đến quá sớm.

Lần khác, tôi dự đám cưới con gái một người bạn đồng nghiệp. Thiệp mời vẫn ghi là tiệc cưới bắt đầu từ 6:30. Người bạn nhờ tôi đến sớm để thù tiếp một số bạn bè người Úc trong trường giùm anh. Đúng giờ, tôi tới. Chỉ có mấy người bạn Úc. Chúng tôi ngồi chung một bàn, uống nước và tán gẫu, chờ.

Chờ đến khoảng 7 giờ mới thấy gia đình cô dâu chú rể đến; khoảng bảy rưỡi mới thấy khách khứa lục đục đến. Hơn 8 giờ nghi lễ mới bắt đầu. Người này nói. Người kia nói. Nâng ly chúc mừng nhau. Đến gần 9 giờ, thức ăn mới dọn ra. Lúc ấy hầu hết các bạn người Úc đều đứng dậy cáo về. Lý do: Họ đã quá mệt mỏi sau gần ba tiếng chờ đợi!

[/I]

Cái này giống đám cưới ở Sài Gòn gớm nhỉ.

[MBAwannabe]

Người Việt mình thì đa số ở đâu cũng vậy hết... :-P Nhiều khi tiệc mời 6h mà đến 6:30 thấy chủ nhà chưa chuẩn bị gì xong hết (--__--) Còn nếu người Mỹ mời 6h, đến 6:30 dám hết đồ ăn lắm rồi (TT__TT)

[asamahn89]

Những hình trên khá chuẩn về bọn tàu và người việt. Ít nhất không đúng với người Nhật, Hàn hay Sing theo mình biết. Không biết dùng từ phương đông có ổn không^__^

Riêng về cái Tôi thì mình nghĩ :
Cái Tôi của tây rất cao nhưng kết hợp trách nhiệm với cộng đồng cao
Còn cái Tôi của Mình và Tàu bựa cao nhưng vô trách nhiệm, vô ý thức
Ở Pháp trước có câu : Hai người đàn bà và con vịt = cái chợ giờ thì họ nói : Hai đứa trung quốc và con vịt = cái chợ^_____^

Còn không chuẩn lắm với lối sống:
Nhìn vào cái hình trên thì tưởng là mình (Việt Nam và Tàu) sống cộng đồng và đoàn kết lắm nhưng không chỉ giỏi túm lăm tụm ba lại thôi (cái nè nhìn rõ nhất khi ở nước ngoài, ví dụ, sinh viên tàu thường tụ tập lại với nhau ở một góc trong lớp, và không bao giờ hòa nhập với sinh viên khác hay sinh viên bản địa. Làm project thì toàn tàu với tàu, chả bao giờ tham gia các Party của trường hay lớp). Nói chung không có tính cộng đồng và không đoàn kết.
Còn tây, lối sống với trách nhiệm cao, tôn trọng cộng đồng và rất đoàn kết. Cái hình trên thì có thể đúng với lối sống của người già bên nè^___^. Họ thích sống một mình không bao giờ thích sống cùng con cái, ngay cả gần nhà con của họ, họ cũng không thích.

Learn to respect other nationalities so they can respect us. 7 days warning

[1u29]

Bạn Nam mà không sửa cách dùng từ cho chuẩn là bị treo lơ lửng đấy.

[diepzoe]

Nói về giờ giấc thì các nước Mỹ La Tinh cũng "cao su" lắm :P. Chuyện họ đến muộn nửa tiếng, một tiếng là bình thường. Thế nên không chỉ dân mình là hay đến muộn đâu.

Còn nói về tinh thần đoàn kết thì mình chợt nhớ tới chuyện cười này:

Chúa trời quá bộ xuống thăm Địa ngục, ngài đi dạo mọi nơi. Đến khu vạc dầu đang nấu tội nhân, mỗi vạc đều có ghi tên mỗi nước. Nhưng lạ thay, chỉ duy nhất 1 vạc đề Việt Nam ko đậy vung. Ngạc nhiên người mới hỏi Quỉ sứ, Quỉ sứ cười hà hà:
- Dân các nước khác nếu ko đậy vung là chúng công kênh nhau thoát khỏi vạc ngay nên phải đậy. Riêng dân Việt Nam, cứ thằng nào ngoi lên là bị thằng dưới kéo xuống liền nên đậy vung làm gì cho .....phí.

Chuyện vui nhưng ngẫm cũng buồn, vì đúng là tinh thần đoàn kết của mình kém thật. Gần đây xem mấy trận AFF Cup, thấy cầu thủ Việt Nam nhiều khi cá nhân quá, trong khi bóng đá thì rất cần tinh thần tập thể cao...

[hoanganh1806]

Cái du lịch có phải là VN thick chụp ảnh còn ng nước ngoài thì chủ yếu ngắm chứ ít chụp ảnh ko nhỉ

Cảnh cáo lần đầu, nếu còn tiếp tục viết sai chính tả sẽ bị treo